Takım ve bireysel sporcularda slc6a4 geni 5-httlpr polimorfizmi ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEVENT CEYLAN
Danışman: Murat Eliöz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada takım ve bireysel sporcularda SLC6A4 geni 5-HTTLPR polimorfizmi üzerindeki dağılımı incelenerek saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Çalışmaya 20,75 yaş ortalamasına sahip ortalama 8,96 yıldır aktif olarak spor yapan, gönüllü ve rastgele (randomize) 12 basketbol, 12 futbol, 12 güreş ve 12 boks müsabık elit erkek olmak üzere toplam 48 sporcu katılmıştır. Bireylerden kişisel bilgi formu ve veri toplama aracı "Saldırganlık Ölçeği Envanteri" kullanılarak nicel veriler toplanmıştır. DNA izolasyonu için tam kan örneği alınmış ve OMÜ Karadeniz İleri Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (KİTAM) Laboratuvarında genotipleme yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların 5-HTTLPR bölgesinde %66,7'si (64) L ve %33,3'ü (32) S aleline sahiptir. Rs25531 bölgesi alel dağılımı %97,9 (94) A aleli, %2,1 (2) G aleli olarak bulunmuştur. 5-HTTLPR/rs25531 bölgesi alel dağılımı %64,6 (62) LA aleli, %2,1 (2) LG aleli ve %33,3 (32) S aleli olarak saptanmıştır. Takım-bireysel spor yapanlara göre 5-HTTLPR ve rs25531 alel ve genotipler ve serotonin işlevselliğinde dağılımda anlamlı bir ilişki yoktur. Branşlara göre 5-HTTLPR/rs25531 alel dağılımınında anlamlı ilişki bulunmamıştır, ancak takım ve bireysel spora göre anlamlı ilişki vardır. Saldırganlık alt boyutlarının branşlara göre karşılaştırılmasında herhangi bir anlamlı bulguya rastlanmamıştır. Ancak takım-bireysel spor yapanlarda yıkıcı saldırganlıkta yüksek düzeyde anlamlı ilişki vardır. Sporcuların alel dağılımları ve genotipleriyle; yıkıcı, atılgan ve edilgen saldırganlık puanları ve sigara ve alkol kullanımı, sportif ceza, branşlar arası ve takım-bireysel spor arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: SLC6A4 gen polimorfizmlerinin, takım-bireysel spor yapan ya da branşlar arasında saldırganlıkla bir ilişkisinin olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Basketbol; Boks; Futbol; Güreş; Saldırganlık; Slc6a4