Kırsaldaki yaşlı kadınların yalnızlık düzeylerinin ve sosyal hizmet ihtiyaçlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Hizmetler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEJLA ÖZDEMİR
Danışman: Gülsüm Çamur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, kırsal bölgelerde yaşayan yaşlı kadınların yalnızlık düzeylerini tespit etmek ve sosyal hizmet ihtiyaçlarını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Samsun ilinin kırsal alanlarında yaşayan yaşlı kadınlar oluştururken, örneklemini 65 yaş ve üzeri 181 kadın birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini ve sosyal hizmet ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyo-demografik bilgi formu ile geçerlilik ve güvenilirliği sağlanmış "Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışma, ilişkisel tarama modeli esas alınarak yürütülmüş ve elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, kırsalda yaşayan yaşlı kadınların büyük çoğunluğunun 65–80 yaş aralığında olduğu ve yaş ortalamasının 75,75±9,28 olarak belirlendiği görülmüştür. Katılımcıların çoğunun yaşamlarının önemli bir kısmını köyde geçirdiği, kırsalda ikamet etmeye devam ettikleri ve sosyal destek kaynaklarının sınırlı olduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yalnızlık düzeylerinin özellikle yalnız yaşayan, dul olan, düşük gelir düzeyine sahip ve kronik sağlık sorunları bulunan bireylerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal etkileşim imkânlarının kısıtlı olması, sosyal izolasyonu artırmakta ve yalnızlık hissini derinleştirmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, kırsalda yaşayan yaşlı kadınların sosyal hizmetlere erişimlerinin artırılması, evde bakım ve psikososyal destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması, aile ve toplum temelli müdahalelerin teşvik edilmesi, kırsala özgü sosyal politikaların geliştirilmesi, yaşlı kadınlara yönelik eğitim programlarının uygulanması, yaşlı kadın kooperatifleri kurulması, gönüllü destek ağlarının oluşturulması ve toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi önerilmektedir. Araştırma, sosyal hizmet alanında politika ve uygulama geliştirme açısından önemli veriler sunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Kırsal Yaşlı Kadınlar, Yalnızlık, Sosyal Hizmet İhtiyaçları, Sosyal İzolasyon, Yaşlılık