Çamburnu (Ordu) ile Gülburnu (Giresun) arasının kıyı jeomorfolojisi ve arazi kullanımı


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CÜNEYT AKTAŞ

Danışman: Muhammet Bahadır

Özet:

Bu çalışma ile Ordu ili Perşembe ilçesi sınırları içerisinde kalan Çamburnu ile Giresun ili Espiye ilçesi sınırları içerisinde kalan Gülburnu arasının kıyı jeomorfolojisi, kıyı ve arazi kullanımının zamansal ve mekânsal değişimi, antropojeomorfolojik değişimler, kıyı hukuku açısından kıyı kullanımı ve gelecekteki kıyı çizgisi değişimleri incelenmiş, bunlardan kaynaklı problemler üzerinde durulmuştur. Literatürde araştırma sahasını doğrudan konu alan kıyı jeomorfolojisi alanında çalışmaların olmayışı, antropojenik etkilerle doğal kıyıların yapay kıyıya dönüştürülmesi sonucunda birtakım problemlerin ortaya çıkması, mevzuat açısından kıyıların kullanımıyla ilgili aykırılıkların yaşanması, kıyı taraçalarının beşeri etkilerle yoğun şekilde tahrip edilmeleri ve ortadan kaldırılmaları, arazi ve kıyı kullanımında ciddi ölçüde değişiklikler yaşanması sahanın araştırılması ve incelenmesi yönündeki önemini ortaya koymaktadır. Çalışmada çeşitli tarihli hava fotoğrafları, ortofoto görüntüler, Google Eart Pro yazılımının sunduğu yüksek çözünürlüklü görüntüler ile Landsat serisi uydu görüntüleri, resmi kurum ve kuruluşlara ait çeşitli haritalar, raporlar, veriler kullanılmıştır. Çalışmayla ilgili çeşitli analizler ve haritalamalar Uzaktan Algılama teknikleri ile Coğrafi Bilgi Sistemleri yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Yıllar itibariyle tarım dışı kullanım arazileri ile tarım arazilerinin alanları genişlemiş, orman arazilerinde ise alan kaybı yaşanmıştır. Kıyı çizgisindeki değişim 1956-1975 arasındaki dönemde doğal süreçlerle yaşanırken 1975'ten günümüze kadarki dönemde antropojenik etkiler daha baskın bir hal almıştır. Kıyıların önemli bir bölümü doldurularak denizden alan kazanılmıştır. Böylece doğal kıyılar, yapay kıyılara dönüştürülmüş ve kıyı süreçleri üzerinde değişimler yaşanmıştır. Önceleri birikim süreçlerinin etkili olduğu alanlarda günümüzde aşındırıcı süreçler hakim olmuş, sonuçta da erozyonunu önleyici maliyetler artmıştır. Antropojenik etkiler ile topografya yüzeyinde de değişimler gerçekleşmiştir. Artan yerleşim, sanayi ve ulaşım yolları ihtiyacını karşılamak için doğal süreçler ile oluşan topografya, antropojenik süreçlerle kazılmış, alçaltılmış ve düzleştirilmiştir. Bu durum ise topografik peyzajın değişmesine neden olduğu gibi bazı sahalarda da heyelan ve taşkın gibi afetlerin tetiklenmesine neden olmuştur. Sonuç olarak çalışma sahasında beşeri müdahaleler sonucunda ortaya çıkan problemler incelenip, bazılarına çözüm önerisi getirilmeye çalışılmıştır.