Mücadele sporcularında SLC6A4 geni 5-HTTLPR polimorfizmi ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA BİLEN

Danışman: Murat Eliöz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada mücadele sporcularında SLC6A4 geni 5-HTTLPR polimorfizmi ile rs25531 polimorfizmi alel ve genotip dağılımları incelenerek saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmaya 20-35 yaş aralığında, ortalama 11,93 yıldır aktif olarak spor yapan, gönüllü 10 boks, 10 taekwondo, 10 güreş ve 10 kick boks müsabık elit erkek olmak üzere toplam 40 sporcu katılmıştır. Bireylerden kişisel bilgi formu ve veri toplama aracı 'Saldırganlık Ölçeği Envanteri' kullanılarak nicel veriler toplanmıştır. DNA izolasyonu için tam kan örneği alınmış ve OMÜ Karadeniz İleri Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi (KİTAM) Laboratuvarında genotipleme yapılmıştır. Katılımcılar 5-HTTLPR polimorfizminde %38,8'si (31) L ve %61,3'ü (49) S aleline sahip bulunmuşlardır. Rs25531 bölgesi alel dağılımı %100 (80) A aleline rastlanmış, G aleline ise hiç rastlanmamıştır. 5-HTTLPR/rs25531 bölgesi alel dağılımı %38,8 (31) LA aleli, LG aleline hiç rastlanmamış ve %61,3 (49) S aleli olarak saptanmıştır. Branşlara göre 5-HTTLPR/ rs25531 alel dağılımınında anlamlı ilişki bulunmamıştır, ancak 5-HTTLPR polimorfizminde en yüksek S alel dağılımına taekwondo branşı (%32,7) sahip olmuş ve bunu sırasıyla güreş (%24,5), boks (%22,4) ve kick boks (%20,4) takip etmiştir. Saldırganlık alt boyutlarının branşlara göre karşılaştırılmasında herhangi bir anlamlı bulguya rastlanmamıştır. Ancak genel saldırganlık ortalamalarında en yüksek ortalamaya sahip güreş branşı (114,60) olmuştur ve bunu sırasıyla boks (98,80), kick boks (94,30) ve taekwondo (90,40) takip etmiştir (güreş>boks>kick boks>taekwondo). Mücadele sporcularının genetik yapılarına bakıldığında 5-HTTLPR polimorfizmi S alel dağılımının daha yüksek çıkmış olması, genotiplemelerinde L/S ve S/S genotiplemelerine rastlanması ve serotonin işlevselliğinde yüksek serotonin işlevselliğine sahip bulunmayıp, orta ve düşük serotonin işlevselliğine sahip olmaları, çalışmamıza katılan mücadele sporcularının genetik olarak saldırgan olduklarını göstermiştir. Sonuç olarak; SLC6A4 geni, 5-HTTLPR polimorfizminin, mücadele sporcularında saldırganlıkla ilişkili olduğu saptanmıştır.