Samsun Arkeoloji Müzesi'nde bulunan pişmiş toprak amphoralar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Arkeoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE YENİAY

Danışman: Akın Temür

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Antik Dönemler'de tarım ürünlerinin korunması ve taşınması amacı ile çeşitli kap türleri üretilmiştir. Bu kap türlerinden en çok tercih edilenlerden biri de amphoralardır. Başlangıçta tek tip üretilen amphoralar, ticaretin gelişmesi ve taşınan malzemelerin çeşitlenmesi ile birlikte çeşitli formlarda üretilmişlerdir. Erken Tunç Çağı'ndan Bizans Dönemine kadar varlığını sürdüren amphoralar, büyük bir alana yayılım göstermiştir. Bunun neticesinde, birçok bölgede amphora üretim merkezleri kurulmuştur. Çağlar boyunca kara ve deniz ticaretinde kullanılan amphoralar, ticaret hayatının alt yapısını oluşturan ve bu zamana kadar arkeolojik önemli bilgi ve belgeler sunan temel taşlarından biri olmuştur. Samsun Arkeoloji Müzesi envanterine kayıtlı çok sayıda amphora bulunmaktadır. Yapılan çalışmada 118 adet amphoraya yer verilmektedir. Bu amphoralar 11 üretim merkezine ayrılarak detaylı olarak incelemeleri yapılmıştır. Amphoraların birçoğu müzeye satın alma, müsadere ve hibe yolu ile kazandırılmıştır. Üzerlerinde bulunan kalıntılardan dolayı deniz buluntuları olarak değerlendirilmişlerdir. Daha önceleri bu eserlerin değerlendirilmesi tam anlamı ile yapılmamış ve literatüre kazandırılmamıştır. Yapılan çalışmalar doğrultusunda eserlerin kullanıldıkları dönemin tarihlendirilebilmesi, benzer örneklerinin hangi coğrafyalarda görüldüğünü tespit etme açısından önem arz etmektedir.