Sütçü İneklerde Q-Fever Hastalığı İle Mastitis Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Doğum ve Jinekoloji (veteriner) Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA AYDOĞDU

Danışman: Murat Fındık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mastitis, sığırlarda verim ve ekonomik kayba neden olan önemli bir problemdir. Mastitisin en önemli nedenleri arasında bakteriler tarafından oluşturulan meme içi enfeksiyonlar yer almaktadır. Bu tez çalışması, süt inekçiliğinde önemli ekonomik sorunlara yola açan Coxiella burnetii'nin mastitis tespit edilen ineklerdeki prevalansını değerlendirmek amacıyla yapıldı. Bu kapsamda uzun süredir çözülemeyen meme sağlığı problemleri bulunan ve yakın zamanda antibiyotik tedavisi uygulanmamış üç sütçü sığır işletmesi incelendi. Bu amaçla işletmelerden alınan tank sütü örneklerine önce somatik hücre sayımı yapılarak mastitis varlığı belirlendi. Mastitis yönünden pozitif bulunan işletmelerdeki ineklerden kan örnekleri alınarak C. burnetii'ye karşı oluşan antikorlar indirekt ELISA testiyle araştırıldı. Test sonunda örneklenen sürülerdeki C. burnetii seroprevalansı %20,7 (99/478) olarak belirlendi. Etkene karşı saptanan antikorlar persiste enfeksiyonlara neden olduğu bilinen C. burnetii' nin yakın zamanda sürüdeki varlığının da göstergesi olarak kabul edildiğinden, test sonunda yüksek oranda antikor titresi belirlenen 55 hayvan etken tespiti için seçildi. Daha sonra seçilen bu hayvanların her bir meme lobundan süt örnekleri alınarak somatik hücre sayıları ölçüldü ve en yüksek somatik hücre sayısına sahip numunelere PCR analizi yapıldı. Analiz sonucunda, C. burnetii'nin süt örneklerindeki pozitiflik oranı %20 (4/20) olarak belirlendi.