Sıçanlarda prenatal zonisamid'e maruziyetin motor ve kognitif fonksiyonlara etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARZU AĞRI
Danışman: Süleyman Sırrı Bilge
Özet:Gebelikte geçirilecek kontrolsüz nöbetlerin fetüse olumsuz etkileri olduğu bilindiğinden gebelikte nöbet geçirme riski olan epilepsi hastası kadınların gebelik boyunca antiepileptik tedaviye devam etmesi gerekmektedir. Diğer taraftan intrauterin dönemde maruz kalınan bazı antiepileptik ilaçların fetal anomalilere ve gelişim bozukluklarına neden olduğu da bilinmektedir. Zonisamid voltaja bağlı sodyum ve T tipi kalsiyum kanallarını bloke ederek etki gösteren yeni jenerasyon bir antiepileptik ilaçtır ve gebelikte kullanımıyla ilişkili sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmanın amacı prenatal dönemde zonisamid'e maruziyetin sıçan yavrularının motor ve kognitif fonksiyonları üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmada 20 adet gebe Sprague-Dawley sıçan kullanıldı. Sıçanlar 4 gruba ayrılarak gebeliğin 1. gününden 18. gününe kadar orogastrik gavaj ile tedavi gruplarına 20, 40, 80 mg/kg/gün zonisamid ve kontrol grubuna aynı volümde serum fizyolojik verildi. Yavrularda kulak kepçesinin ayrılması, kesici dişlerin belirmesi, tüylenmenin başlaması ve gözlerin açılması gibi gelişimsel parametreler takip edildi. Yavru sıçanlarda refleks gelişimi righting refleks (2-6. günler), negatif geotaksis (3, 5, 7, 9. günler) ve grip response (3-7. günler) testleri ile değerlendirildi. Motor gelişim, koordinasyon ve kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi için de lokomotor aktivite (31. gün) ve rotarod (37.gün), holeboard (29.gün), T maze (28. gün), Y maze (30.gün) ve pasif sakınma (32 ve 33. günler) testleri yapıldı. Gebelik süreleri ve canlı doğan yavru sayıları hiçbir grupta istatistiksel açıdan farklı değildi. Yavrular ağırlık artışı, kulak kepçesinin ayrılması, kesici dişlerin belirmesi, tüylenmenin başlangıcı ve gözlerinin açılması gibi fiziksel gelişim parametreleri açısından karşılaştırıldığında ilaç grupları ile kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık tespit edilemedi. Annelerine 20, 40 ve 80 mg/kg/gün zonisamid verilen yavruların righting refleks, negatif geotaksi, grip response ve lokomotor aktivite değerlendirmeleri herhangi bir günde kontrol grubuyla anlamlı bir farklılık göstermedi. Pasif sakınma, Y maze, T maze, holeboard ve rotarod testlerinde de ilaç gruplarıyla kontrol grubu arasında istatistiksel açıdan farklılık saptanmadı. Bu çalışmanın sonuçları intrauterin olarak maruz kalınan zonisamidin yavru sıçanlarda koordinasyon, motor ve kognitif gelişim açısından olumsuz bir etkiye sahip olmadığını düşündürmüştür.