Tarihi Hastaneler Araştırma Projesi, Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı'nın Novartis Türkiye desteğiyle 2009'da hayata geçirdiği bir sosyal tarih ve mimarlık tarihi projesi. Antik Çağlardan itibaren önemli bir tıp tarihine sahip olan Anadolu coğrafyasında, bu uzun geçmişin izlerini takip etmenin öncelikli yolu, günümüze ulaşmış sağlık yapılarının izlerini sürmekten geçiyor.

Asklepionlar, darüşşifalar, tıp medreseleri ve modern hastaneler bu izlerin somutlaştığı yapılar. Ancak bu önemli kültür mirasımıza ait toplu bir çalışmanın olmaması nedeniyle, Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı 19. yüzyılda inşa edilmeye başlanmış "modern hastanelere" odaklanan bir tıp tarihi araştırmasını hayata geçirdi.

Novartis Türkiye'nin desteğiyle 2009 yılında yürütülen çalışmalar sonunda, Anadolu'daki on dört kentte inşa edilmiş ve çoğu günümüzde hastane olarak hizmet vermeye devam eden otuz beş yapının tarihi ve mimari özellikleri Gurebâ Hastaneleri’nden Memleket Hastaneleri’ne İlk Sivil Hastaneler adlı bir albüm kitapta toplandı ve Aralık 2009'da yayımlandı.