Bazı Türler Arası Asma Melezlerinin iPBS Retrotranspozon Markörleri ile Moleküler Karakterizasyonu ve Flow Sitometri İle Analizi

Yücel G. (Yürütücü), Bilgen B. B., Köse B., Çelik H., Uray Y., Karabulut B.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2028

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Temmuz 2026
Bitiş Tarihi: Ocak 2028

Proje Özeti

Türkiye, sahip olduğu zengin asma genetik kaynakları ve uygun ekolojik koşulları sayesinde önemli bağcılık merkezlerinden biridir. Anadolu, bağcılık yönünden oldukça uygun iklim koşullarına sahip olması nedeniyle önemli bir asma genetik potansiyeline sahiptir. Türkiye, bağcılığa son derece elverişli bir coğrafyada konumlanmaktadır. Fakat iç ve doğu bölgelerinde kışın yoğun soğukların yaşandığı geniş alanlar yetiştiricilikte kısıtlamalar getirebildiği belirtilmektedir. Ondokuz Mayıs Üniversitesi BAP projesi kapsamında Cayuga White × Valiant ve Red Globe × Valiant melez popülasyonları İri taneli, hastalık ve yüksek soğuğa karşı toleranslı yeni çeşitlerin elde edilebilmesi amacı ile hali hazırda geliştirilmiştir. Sunulmuş olan proje de Samsun koşullarında hali hazırda elde edilmiş olan iki farklı melez kombinasyonun (Cayuga White × Valiant ve Red Globe × Valiant) ve ebeveynlerinin genetik karakterizasyonunun İPBS markörleri ile gerçekleştirilmesi ve flow sitometri yöntemi ile çekirdek DNA miktarlarlarının saptanması hedeflenmektedir. Moleküler markör çalışmaları genetik çeşitliliğin tespiti, melez ile ebeveynlerin karşılaştırılması, ıslah çalışmaları, genetik kaynakların muhafazası başta olmak üzere birçok alana katkı sağlamaktadır. Böylelikle ebeveyn çeşitlerin ve melezlerinin genetik karakterizasyonu yapılmış olacak ayrıca ebeveynler ve melez hatlar ile genetik yakınlık ve uzaklık ilişkileri anlaşılmaya çalışılacaktır. Çekirdek DNA miktarı ise temel genom karakteridir ve genetik, taksonomi, ıslah olmak üzere farklı alanlara katkılar sağlamaktadır. Elde edilmiş verilerin bu alanda gerçekleştirilmesi planlanan ıslah çalışmalarına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Vitis spp., iPBS Markörleri, Moleküler Karakterizasyon, Flow sitometri