Erişkin dişi sıçanlarda sisplatin ile oluşturulan optik nöropati modelinde ürolitin ile AMPKmTOR ve PINK1Parkin yolaklarının optik sinirde ve retinal gangliyon hücrelerinde eş zamanlı düzenlenmesi
Kaplan S., Önger M. E., Altun G. (Yürütücü), Taşdemir E.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2026 - 2027
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Diğer
- Başlama Tarihi: Temmuz 2026
- Bitiş Tarihi: Temmuz 2027
Proje Özeti
Çalışmamızın ana amacı,
sisplatin ile oluşturulan optik nöropati modelinde ürolithin A’nın optik
sinir ve retinal gangliyon hücreleri üzerindeki nörodejeneratif hasara
karşı olası koruyucu etkilerinin araştırılmasıdır. Sisplatin yaygın
olarak kullanılan bir kemoterapi ajanı olmasına rağmen nörotoksisite,
oksidatif stres, mitokondriyal disfonksiyon ve retinal gangliyon hücre
kaybı gibi ciddi yan etkilere neden olabilmektedir. Sisplatine bağlı
optik nöropatinin patogenezinde özellikle mitokondriyal hasar, artmış
oksidatif stres, bozulmuş otofaji ve apoptozis önemli rol oynamaktadır.
Ürolithin A, ellagik asidin bağırsak mikrobiyotası tarafından
oluşturulan bir metabolit olup antioksidan, antiinflamatuar ve
mitokondriyal kalite kontrol mekanizmalarını düzenleyici etkileri ile
bilinmektedir. Bu ajanın AMPK/mTOR sinyal yolaklarını ve PINK1/Parkin
aracılı mitofaji yolaklarını düzenleyerek mitokondriyal fonksiyonları
iyileştirdiği bildirilmektedir. Bununla birlikte literatürde ürolithin
A’nın sisplatin ile oluşturulan optik nöropati modelinde bu yolaklar
üzerindeki etkilerini optik sinir ve retinal gangliyon hücreleri
düzeyinde birlikte inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada,
erişkin dişi sıçanlar kontrol grubu, optik nöropati grubu, optik
nöropati + ürolithin A grubu ve ürolithin A grubu olmak üzere dört gruba
ayrılacaktır. Deney sonunda optik sinirde stereolojik analizler ile
miyelinli akson sayısı, miyelin kılıf kalınlığı ve retinal gangliyon
hücre sayısı değerlendirilecektir. Ayrıca oksidatif stres (4-HNE,
8-OHdG, nitrotirozin), apoptozis (caspase-3, caspase-9) ve mitofaji ile
ilişkili yolaklar (AMPK, mTOR, PINK1, Parkin) immünohistokimyasal olarak
incelenecektir. Biyokimyasal olarak MDA ve TNF-α düzeyleri
ölçülecektir. Bu çalışmanın, sisplatine bağlı optik nöropatinin
moleküler mekanizmalarının aydınlatılmasına katkı sağlaması ve ürolithin
A’nın potansiyel nöroprotektif etkilerinin ortaya konulması
amaçlanmaktadır.
|
|
|
|
|