Psikiyatrik İzleme ve Analiz Platformu Araştırılması ve Geliştirilmesi (Psymap)

Aras S. (Yürütücü), Geyikçi F., Aras N., Gökalp Clarke H.

TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2026 - 2028

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
Başlama Tarihi: Nisan 2026
Bitiş Tarihi: Nisan 2028

Proje Özeti

Kapalı psikiyatri kliniklerinde yatarak tedavi gören hastaların genel sağlık durumlarının sürekli izlenmesi, ilaç yan etkilerine bağlı komplikasyonların (düşme, ani kardiyak olaylar, solunum arresti vb.) ve kendine ya da başkalarına zarar verme risklerinin en aza indirilmesi büyük önem taşımaktadır. Hasta Mahremiyetine ait kaygılar ve yasal nedenlerle hasta odalarında kamera kullanılamadığından sağlık personelinin hastaları düzenli kısa aralıklarla kontrol etmesi gerekmektedir. Bu durum, özellikle gece nöbet saatlerinde personelin iş yükünü artırarak hizmet kalitesini düşürmekte ve hastaların kaygı seviyelerini yükseltmektedir.

Projemiz kapsamında, hasta mahremiyetine duyarlı, kamerasız ve giyilebilir olmayan bir hasta izleme sistemi geliştirilecektir. Sistem, hasta yatağına entegre edilecek dolaylı temaslı PVDF tabanlı sensörler ve odanın uygun noktalarına yerleştirilecek radar sensörleri kullanarak hastaların düşme tespiti, kalp ve solunum ritmi, uyku kalitesi, odadaki kişi sayısı ve hareketliliği gibi parametrelerini takip edecektir. Geliştirilecek sistem, hasta sağlığının takibini ve güvenliğini artırırken, sağlık personelinin erken müdahale olanaklarını güçlendirecek, tıbbi ve adli sorunları en aza indirmeye katkı sağlayacaktır.

Özgün Değer:

Geliştirilecek sistem, mevcut hasta izleme yöntemlerinden farklı olarak kamera veya doğrudan temas gerektiren giyilebilir cihazlara ihtiyaç duyulmaksızın hastaların sağlık parametrelerini takip eden yerli ve yenilikçi bir çözüm sunmaktadır. Projemiz, özellikle kapalı psikiyatri kliniklerinde mahremiyet odaklı hasta izlemi sağlayarak sağlık personelinin iş yükünü azaltacak, erken müdahale imkanlarını artıracak ve sağlık hizmetlerinin verimliliğini yükseltecektir. Sistem, yalnızca psikiyatri klinikleriyle sınırlı kalmayıp, yoğun bakım üniteleri, evde bakım hastaları ve nörolojik rehabilitasyon merkezlerinde de uygulanabilir bir model sunacaktır.

Mevcut literatürde PVDF tabanlı sensörlerin biyomedikal uygulamalarda kullanımı araştırılmış olsa da bu sensörlerin kapalı klinik ortamlarında hasta izleme amacıyla radar teknolojileriyle entegre edildiği bir sistem bulunmamaktadır. Proje kapsamında, PVDF bazlı yeni bir sensör geliştirilecek ve radar tabanlı izleme sistemi ile entegre edilerek, hastaların fizyolojik parametrelerini yüksek doğrulukla takip edebilecek bir platform oluşturulacaktır. Bu yenilikçi yaklaşım, sensör teknolojilerinin sağlık sektöründeki kullanımına öncülük edecek ve ticarileşebilir bir teknoloji sunarak yerli üretime katkı sağlayacaktır.

Bu proje, disiplinlerarası bir çalışma ortamında lisansüstü öğrenciler için önemli bir araştırma alanı sunarak yeni akademik çalışmaların önünü açacaktır. Proje kapsamında geliştirilecek sensörün patentlenme olasılığı yüksek olup, elde edilen sonuçlar önemli indeksli makaleler, ulusal ve uluslararası konferans bildirileri ile akademik literatüre kazandırılacaktır. Böylece, sağlık teknolojileri alanında yeni proje fikirlerinin oluşmasına öncülük edilerek inovasyon ekosistemine katkı sağlanacaktır.

Proje Yönetimi:

Projemiz, Samsun Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi iş birliğinde disiplinlerarası bir ekip tarafından yürütülecektir. Kayıt senaryoları ve testler uzman sağlık personellerinin denetiminde gerçekleştirilecektir.

Yöntem:

Proje süreci aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır:

· Hasta yatağına entegre olarak yeni geliştirilecek PVDF tabanlı sensörün ve elektronik modülünün tasarlanması ve üretilmesi.

· PVDF ve radar sensörlerden verilerin alınması ve işlenmesi için gerekli sistem donanım ve yazılımın geliştirilmesi.

· Veri kayıt senaryolarının sağlık personellerinin tecrübeleriyle hastane ortamına uygun olarak belirlenmesi ve kayıtların alınması

· Toplanan verilerin analizlerinin yüksek doğrulukta belirlenebilmesi için işaret işleme ve makine öğrenimi algoritmalarının geliştirilmesi

· Hasta verilerinin takip edebileceği ve uyarıları alabileceği bir arayüz oluşturulması.

· Sistemin uzman personellerle test edilmesi ve geri bildirimler doğrultusunda iyileştirilmesi.

Yaygın Etki:

Bu projenin sağlık sektörüne sağlayacağı en önemli katkılardan biri, mahremiyeti ön planda tutarak hastayı kesintisiz izlemeyi mümkün kılmasıdır. Psikiyatri dışında; yoğun bakım üniteleri, nörolojik rehabilitasyon merkezleri ile geriatrik ve evde bakım gerektiren hastaların uzun süreli takibinde de yaygın bir kullanım potansiyeline sahiptir.

Hasta mahremiyetine uygun geliştirilecek sensör tabanlı izleme sistemi, sensör teknolojilerinin sağlık sektöründe kullanımına öncülük edecek ve ticarileşebilir bir teknoloji sunarak yerli üretime katkı sağlayacaktır. Disiplinlerarası çalışma ortamında yetişecek lisansüstü bursiyerler, proje kapsamında gerçekleştirecekleri tez çalışmalarıyla yeni araştırmalara zemin hazırlayacaktır.

Araştırdığımız kadarıyla, proje kapsamında geliştirilecek sensörün patentlenme olasılığı yüksek olup, bu yenilikçi yaklaşım sağlık teknolojileri alanında önemli bir katkı sağlayacaktır. Çalışmalar kapsamında SCI/SCI-Expanded indeksli makaleler yayımlanacak, ulusal ve uluslararası konferanslarda bildiriler sunulacaktır. Disiplinlerarası bu etkileşim, akademik literatüre katkı sağlarken, gelecekteki araştırmaların önünü açacak ve sağlık teknolojileri alanında yeni proje fikirlerinin oluşmasına öncülük edecektir.