Akademik Veri Yönetim Sistemi
ASERC 2.Uluslararaası İnsan ve Toplum Bilimleri Kongresi, İstanbul, Türkiye, 6 - 08 Haziran 2025, ss.217-22520, (Tam Metin Bildiri)
Kompulsif satın
alımların ve çevrimiçi hareketliliğin giderek arttığı günümüz toplumunda
kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı da en sık sergilenen davranışlar
arasında yerini almıştır. Araştırmada yetişkinlik dönemindeki bireylerin
kompulsif satın alma davranışının pandemi öncesi ve sırasındaki satın alma
sıklığı ve demografik özellikler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmaya Türkiye’nin farklı şehirlerinde yaşayan 212 kadın, 116 erkek olmak
üzere toplam 328 yetişkin katılmıştır. Katılımcıların yaş ranjı 18-60;
ortalaması 27.98 (S = 9.80). Katılımcılara çevrim içi hazırlanan form
ile ulaşılmıştır. Araştırmada demografik bilgi formu kompulsif satın alma ve
duygu düzenleme ölçeği kullanılmıştır. Kompulsif satın alma davranışının
cinsiyet, yaş, medeni durum, alışverişlerde kullanılan ödeme biçimine
farklılaşıp farklılaşmadığını değerlendirmek amacıyla bir dizi ANOVA
yapılmıştır. Sonuçta kadınların erkeklere göre bekar katılımcıların evli
katılımcılara göre daha fazla kompulsif satın alma davranışı sergilediği
görülmüştür. Katılımcıların ihtiyacı olmasa da pandemi sırasında ve öncesindeki
satın alma davranışlarının farklılaştığı görülmüştür. Diğer
taraftan duygu düzenlemede yaşanan güçlüğün moda, ev ofis gereçleri,
spor ürünleri, elektronik gibi ürünlerin alımıyla pozitif yönde ilişkili olduğu
görülmüştür. Tüm bu sonuçlar kompulsif satın almanın ihtiyaç olmadan satın alma
ile ilişkili olduğuna işaret etmektedir.