Suriyeli sığınmacılarda olayların etkisi ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide algılanan sosyal desteğin düzenleyici rolü
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Esat Şanlı
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Suriye'de meydana gelen ve 2011 yılından beri devam eden iç karışıklıklar pek çok Suriyelinin yerinden edilmesine ve buna bağlı olarak stresli yaşam olaylarına maruz kalmalarına neden olmuştur. Literatür incelendiğinde Suriyeli sığınmacıların deneyimledikleri göç öncesi, sırası ve sonrası travmatik olayların etkilerini ve yaşadıkları acıları ortaya koyan pek çok araştırma görmek mümkündür. Buna karşın aradan geçen 13 yılın ardından Suriyeli sığınmacıların maruz kaldığı travmatik deneyimlerin olumlu etkilerini kapsamlı bir şekilde ele alan araştırmaların sayısı oldukça azdır. Bu bağlamda bu araştırma, genel olarak Suriyeli sığınmacıların deneyimledikleri acının güçlendirici boyutunu çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaç çerçevesinde Suriyeli sığınmacılarda olayların etkisinin travma sonrası büyüme üzerindeki etkisinde algılanan sosyal desteğin düzenleyici rolü incelenmiştir. Betimsel bir çalışma olan ve ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan bu araştırma Türkiye'de bulunan ve rastgele örnekleme yöntemi ile dahil edilen 448 Suriyeli sığınmacı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Olayların Etkisi Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Ölçeği kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre; Suriyeli sığınmacılarda olayların etkisinin travma sonrası büyüme üzerindeki etkisinde; aile desteği, arkadaş desteği ve özel bir insan desteğinin anlamlı bir düzenleyici etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Bunun yanında Suriyeli sığınmacılarda olayların etkisi değişkenin travma sonrası büyüme üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Araştırma aynı zamanda Suriyeli sığınmacılarda travma sonrası büyümenin; cinsiyet, yaş, Türkiye'de bulunma süresi, meslek sahibi olma durumu ve gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığını göstermiştir. Bunun yanında Suriyeli sığınmacılarda travma sonrası büyümenin ölüm ve yaralanmaya tanıklık, medeni durum ve eğitim düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili literatüre ışığında tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.