Alt gömülü yirmi yaş dişi cerrahisinde, Naproksen Sodyum, Etodolak ve Diklofenak Potasyum’xxun postoperatif ağrı, ödem ve trismus üzerindeki etkilerinin kıyaslanması


Prof. Dr. Nihat Akbulut

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülümser Çölok

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın amacı etodolak ve diklofenak potasyum etken maddelerinin gömük alt yirmi yaş dişi cerrahi çekimi sonrası oluşan ağrı, ödem ve trismus üzerine olan etkilerini, etkisi bilinen bir ilaç olan naproksen sodyum ile karşılaştırmak, ayrıca ultrasonografi gibi objektif bir ödem ölçüm metoduyla VAS metodunu karşılaştırmaktır. Randomize, çift kör yapılan bu çalışma kemik retansiyonu olan, cerrahi çekim gerektiren alt gömük yirmi yaş dişe sahip 42 hastadan oluşmaktadır. Hastalar genç, sistemik hastalığı bulunmayan, gönüllü olur formunu imzalamış, benzer zorlukta

dişleri olan bireyler içerisinden seçilmiştir. Hastalar 3 ayrı ana gruba ayrılarak bir gruba etodolak (A grubu), birine naproksen sodyum (B grubu) ve bir diğeri diklofenak potasyum (C grubu) şeklinde rastgele düzenlenmiştir. Tüm hastalarda gömük yirmi yaş ameliyatları lokal anestezi altında gerçekleştirilmiştir. Ağrı; postoperatif 6., 12., 24. saat, 2., 3., 5. ve 7. günlerde VAS ile değerlendirilmiştir. Ödem; preoperatif, postoperatif 2. Gün ve 7. Günlerde cilt altı ultrasonografik olarak ve postoperatif 2. Gün ve 7. Günlerde VAS ile değerlendirilmiştir. Trismus ise; preoperatif, postoperatif 2. ve 7. günlerde keser dişler arası mesafe milimetrik bir kumpas yoluyla ölçülerek maksimum ağız açıklığı miktarı değerlendirilmiştir.

Elde edilen veriler SPSS 15.0 paket programı ile değerlendirilmiş, verilere ilişkin analizler, bağımsız ilaç grupları arası çoklu karşılaştırmalarda ‘Kruskal Wallis Testi’, ikili karşılaştırmalarda ise ‘Mann-Whitney U Test İstatistiği’ kullanılmıştır.

Gruplar dikkate alınmadan farklı zamanlarda tüm hastalara ilişkin birbirine bağımlı farklı zamanlar arası çoklu karşılaştırmalarda ‘Friedman Test İstatistiği’, ikili karşılaştırmalarda ‘Wilcoxon Signed Ranks Test’i kullanılmıştır.

Ağrıya ilişkin olarak nicelik olarak diklofenak potasyum> naproksen sodyum> etodolak şeklinde saptandı ancak bu fark istatistiki bir anlam taşımamaktadır. Ödeme ilişkin olarak ilaçlar arasında postoperatif 2. günde saptanmış olup ultrasonografik ölçümlere göre diklofenak potasyum> naproksen sodyum> etodolak şeklinde saptanıp bu ilişki istatistikî olarak da anlamlıdır. Ödem VAS bulgularında ise bu sıralama diklofenak poatasyum> naproksen sodyum= etodolak şeklinde tespit edilip bu fark istatistiki olarak da anlamlı bulunmuştur. Trismus da ise ilaç grupları arasında etkinlik açısından herhangi bir farklılık saptanmamıştır. Çalışmamızda kullanılan ilaçların, gömük alt yirmi yaş dişlerinin cerrahi çekimi sonrası oluşan ve hastaların sosyal aktivitelerini etkileyen konforsuz dönemi azaltmada etkili olduğu saptanmıştır. Bu konu üzerinde farklı NSAII ilaçlar, lazer, steroid ve ultrason uygulamaları gibi birçok metod denenmiştir ve denenmeye devam edecektir. Var olan çalışmalar henüz bu konforsuz dönemi ortadan kaldıramamaktadır. Bu doğrultuda yeni yöntemler bulunması amacıyla daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.