FINDIK HASAT MAKİNALARI İÇİN TAŞ VE TOPRAK AYIRMADA ÖZGÜL AĞIRLIK TEMELLİ TEMİZLEME ÜNİTESİ GELİŞTİRİLMESİ

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları Ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mehmet Arif Beyhan

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışmada, fındık hasat makinaları için özgül ağırlık farklılığına bağlı olarak mobil çalışmaya uygun, taş-toprak temizleme sisteminin tasarımı ve prototip imalatıgerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, rüzgar tünelinde materyallerin akışkanlaştırma hızları belirlenmiştir. Rüzgar tüneli denemeleri, 4 farklı boru çapında (100,150 200 ve 250 mm), 3 farklı yığın yüksekliği (50,100 ve 150mm) ve 4 farklı taş, toprak ve fındık karışımı ile yürütülmüştür.Akışkanlaşma hızları, boru çapı, yığın yüksekliği ve materyal karışım çeşidinden istatistik açıdan çok önemli (P<0,01) düzeyde etkilenmiştir. Akışkanlaşma hava hızları tüm uygulamalar için 3,85…13,9 m/saralığında değişmiştir. Rüzgar tünelindeki gözlemler ve elde edilen veriler dikkate alınarak tasarımı ve imalatı yapılan prototip makinada, 3 karışım çeşidi ve 3 besleme miktarı ile denemeler yürütülmüştür. Deneme sonuçlarına göre temizleme etkinliği üzerine istatistik açıdan; besleme miktarının etkisi önemsiz, karışım çeşidinin etkisi ise çok önemli (P<0,01) bulunmuştur. İki aşamada temizleme yapan ünitede üst kısımdan alınan materyal içerisinde taş toprak bulunmamış dolayısıyla üst kısmın temizleme etkinliği %100 olmuştur. Alt kısma gelen materyal içerisinde en yüksek temizleme etkinliği %68,72 olmuştur. Toplam temizleme etkinliği en yüksek karışım çeşidine bağlı olarak en yüksek temizleme ortalama %98,82 aynı şartlarda ki tane kayıbı ise ortalama %0,67 olmuştur. Taş ve toprak temizleme etkinlikleri ise sırasıyla en yüksek ortalama %89,60 - %93,29 ve en düşük ortalama %66,01 - %74,65 olmuştur. Materyalin özgül ağırlık farkına dayanan temizleme prensibinin makinalaşma potansiyeli olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler:Fındık, özgül ağırlık, hasat makinası, taş toprak, seperasyon