Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Şahin Köktürk
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
ÖZET
Masallar, okuyucusunu ve dinleyicisini inandırma amacı gütmeyen, mekân ve zaman unsurları genellikle belirsiz olan, olağanüstü kişi ve olayları barındıran, oluştuğu topluma ait sosyolojik veriler sunan kültür hazineleridir. Türk ve dünya edebiyatlarında önemli bir yere sahip olan masallar hakkında çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Birçok edebî tür ile ilişkisi olan masalların çocukların gelişimi ve eğitiminde, ahlaklı ve iyi birer birey olarak topluma kazandırılmalarında rolü büyüktür. Masallarda iyinin ve doğrunun ödüllendirilmesi, kötünün ve yanlışın cezalandırılması çocuğun zihninde oluşacak örnek birey özelliklerinin şekillenmesine katkı sağlamaktadır. Masallarda suç ve suça yönelten sebepler ile suça uygun görülen cezanın incelendiği bu tez; giriş, dört bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin amacı, konusu, gerekçesi, kapsamı ve yöntemi ele alınmıştır. Birinci bölümde, masal hakkında genel bilgiler verilerek masalın işlevleri ve masal sınıflandırmaları ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, suç ve cezanın tanımları verilerek geçmişten günümüze yaşanan değişim aktarılmıştır. Üçüncü bölümde motif kavramı ve motif çalışmaları açıklanmıştır. Tezin ana bölümünü oluşturan dördüncü bölümde, Anadolu masallarındaki suç ve ceza konusu incelenmiş, örnekler verilip benzerlik ve farklılıklar belirlenmeye çalışılmıştır. Anadolu’nun değişik yerlerinden derlenen on beş masal kitabının incelenmesi ile kıskançlık, kibir, yalan, söz dinlememe/ nasihate uymama, emanete ihanet, hırsızlık, adaletsiz yönetim, büyücülük, insan eti yeme, yasak evlilik, delilik, inatçılık, rüşvet, işkence ve sabırsızlık gibi on beş farklı suç ile bu suçlara öngörülen cezalar belirlenmiştir. Sonuç olarak, Anadolu masallarında yer alan suçların yoğunluğu tespit edilip bu suçların cezalandırılmasında farklılıklara sebep olan faktörler üzerinde durulmuştur. Geçmişte suç kabul edilen birçok eylemin günümüzde suç sayılmadığı ancak suçun ortaya çıkmasına neden olan etkenlerin günümüzde de benzer olduğu anlaşılmıştır. Grafikler ve tablolar kullanılarak veriler arasındaki ilişkiler tespit edilmeye çalışılmış, örneklerle de desteklenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Anadolu, masal, suç, ceza, halk hukuku.