Astragalus globosus vahl ve Astragalus breviflorus DC. Türleri Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar


Dr. Öğr. Üyesi Benan Kalaycı

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Meslek Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Zühal Güvenalp

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Amaç: Astragalus globosus Vahl ve Astragalus breviflorus DC. (Fabaceae) bitkilerinin kök ve toprak üstü kısımlarından hazırlanan farklı polaritedeki ana ekstre ve alt fraksiyonların MCF-7 meme kanseri, MDA-MB-231 yüksek metastatik insan meme kanseri ile MCF-10A sağlıklı meme epitel hücre hattı üzerinde in vitro sitotoksik etkilerinin belirlenmesi, aktif ekstreler üzerinde izolasyon çalışmalarının gerçekleştirilmesi, izole edilen bileşiklerin sitotoksik ve apoptotik/nekrotik etkilerinin değerlendirilmesi çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. 

Materyal ve Metot: Ekstrelerin ve izole edilen bileşiklerin in vitro sitotoksik etkilerini belirlemek amacıyla MTT testi, apoptotik/nekrotik etkilerin değerlendirilmesi için akım sitometrisi yöntemi kullanılmıştır. Kromatografik yöntemlerle izole edilen bileşiklerin yapıları ise 1D- ve 2D-NMR spektroskopisi ve kütle spektrometresi yöntemleri kullanılarak aydınlatılmıştır. 

Bulgular: A. globosus Vahl ve A. breviflorus DC. türlerinin n-butanol ekstreleri kanser hücreleri üzerinde sitotoksik etki gösterirken, sağlıklı hücreleri en az etkilemiştir. Yapılan izolasyon çalışmaları sonucunda A. globosus türünden 1 flavon glikoziti (diosmin) ve 2 flavonol glikoziti (narsissin ve hiperozit), A. breviflorus türünden 2 fenolik asit (kafeik asit ve klorojenik asit) ve 1 flavan-3-ol (kateşin) izole edilmiştir. A. globosus’tan izole edilen diosmin, kanser hücreleri üzerinde en yüksek sitotoksik etkiyi gösteren bileşik olup; Diosmin’in sitotoksik etkisini hücrelerde nekroz meydana getirerek yaptığı görülmüştür. Kafeik asit ise kanser hücrelerinde en fazla apoptoz meydana getiren bileşik olmuştur. 

Sonuç: Astragalus globosus Vahl ve Astragalus breviflorus DC. bitkileri üzerinde ilk kez fitokimyasal çalışmalar gerçekleştirilmiş, in vitro sitotoksik ve apoptotik etkileri ilk defa tarafımızca değerlendirilmiştir.