OECD ülkelerinden Türkiye'ye yönelik turizm talebinin çekim modeli ile analizi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. İnci Oya Coşkun
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Dış ticaret ve bir dış ticaret kalemi olarak turizm ülke ekonomilerinin gelişimi
açısından önemli unsurlardır. Ülkeler arası dış ticaret akımlarını incelemek üzere
Newton’un yerçekimi kanunundan yola çıkılarak geliştirilen çekim modeli (gravity
model) temelde iki ülke arasındaki dış ticaret akımlarının ülkelerin ekonomik büyüklüğü
ile doğru orantılı, aralarındaki uzaklık ile ters orantılı olduğu varsayımına dayanmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, çekim modelinin uluslararası turizm akımlarına uyarlanması ve
OECD ülkelerinden Türkiye’ye yönelik dış turizm talebini etkileyen faktörlerin
belirlenmesidir. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişkileri incelemeye imkân tanıyan
dinamik panel veri analizi yöntemlerinden biri olan Sistem Genelleştirilmiş Momentler
Metodu (System GMM) ile yapılan analiz sonucunda analize dâhil edilen 30 OECD
ülkesinden Türkiye’ye yönelik dış turizm talebinin turist gönderen ülkelerin gayri safi
yurt içi hasılasından (GSYH) ve nispi fiyatlardan pozitif, uzaklık ve krizlerden ise negatif
etkilendiği belirlenmiştir. Nüfus, vize uygulamaları ve turist gönderen ülkenin bir turizm
ülkesi olmasının ise turizm talebi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin
olmadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Turizm talebi, Çekim modeli, OECD, Panel veri analizi, Sistem
GMM.