TRANSHÜMANİST İHLALLER VE SANAL TERCİHLER İLİŞKİSİNDE POSTDİJİTAL SANAT


Öğr. Gör. Dr. Temel Şükrü Töre

Tez Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun Meslek Yüksekokulu, El Sanatları Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Engin Güney

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, insanın tarihsel ve kültürel dönüşümünü hümanizmden transhümanizme ve posthümanist anlayışa doğru gelişen bir çizgide ele almaktadır. Hümanizmin merkezine yerleştirdiği rasyonel, etik ve özerk insan fikri; günümüz dijital çağında teknolojik müdahalelerle yeniden tanımlanmakta, insan olmanın sınırları biyoteknoloji, yapay zekâ ve gen mühendisliği gibi araçlarla genişletilmektedir. Bu bağlamda transhümanizm, yalnızca teorik bir yönelim değil; insanın bilişsel, fiziksel ve varoluşsal kapasitesini dönüştürmeyi hedefleyen radikal bir müdahale alanıdır.

Tezde, bu teknolojik ve düşünsel dönüşümün, post-dijital kültür ve sanat içerisinde sanal tercihlerle nasıl şekillendiği sorgulanmaktadır. Daldırma odaları, holografik projeksiyonlar, giyilebilir teknolojiler ve algoritmik tercihler; bireyin gerçeklik algısını, kimlik inşasını ve kültürel yönelimlerini etkileyen temel araçlar hâline gelmiştir. Sanat, bu süreçte yalnızca teknolojik yenilikleri yansıtan değil; aynı zamanda insan-sonrası bir estetik ve etik düzenin taşıyıcısı olan bir alan olarak ele alınmaktadır.

Çalışma, insanın teknolojiyle olan ilişkisini tarihsel, felsefi ve kültürel katmanlarda değerlendirerek, post-dijital çağda bireylerin yaşamsal tercihleri ile transhümanist müdahalelerin nasıl iç içe geçtiğini disiplinlerarası bir perspektifle analiz etmeyi amaçlamaktadır.