İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerin Dil Becerileri (Dinleme, Konuşma, Okuma, Yazma) ile Kelime Hazineleri Arasındaki İlişki
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Kaya Tuncer Çağlayan
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırma ilkokul dördüncü sınıf öğrenecilerinin kelime hazineleri ve dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma; nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun iline bağlı devlet okullarında öğrenim gören 372 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi benimsenmiştir. Bu araştırmada dinlediğini anlama, okuduğunu anlama, konuşma, yazma ve kelime hazinesi becerilerinin değerlendirilmesine yönelik tamamı araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama araçları kullanılmıştır. Dinleme ve okuma, anlama testleri; konuşma ve yazma, dereceli puanlama anahtarları; alıcı kelime hazinesi, kelime bilgisi testi ve üretici kelime hazinesi, kelime hazinesi katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri araştırma amaçları doğrultusunda oluşturulan bir yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon, bağımsız örneklemler için t-testi ve bağımsız gruplar için ANOVA gibi istatistiksel yöntemler kullanışmıştır. Yapısal eşitlik modeli analizi sonuçları; dinlediğini anlama, okuduğunu anlama, konuşma, yazma, alıcı kelime hazinesi ve üretici kelime hazinesi becerilerinin birbiriyle pozitif ve anlamlı derecede ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre dinlediğini anlama ve okuduğunu anlama; konuşmayı, yazmayı ve kelime hazinesi becerilerini doğrudan anlamlı düzeyde etkilemektedir. Ayrıca alıcı kelime hazinesi, üretici kelime hazinesinin anlamlı bir yordayıcısıdır. Bununla birlikte kelime hazinesi becerileri; dinlediğini anlama ve okuduğunu anlamanın, konuşma ve yazma becerilerine olan etkisinde aracılık rolü oynamaktadır. Dinlediğini anlama ve okuduğunu anlama becerileri üretici kelime hazinesini, alıcı kelime hazinesi aracılığıyla etkilemektedir. Ek olarak cinsiyet, anne-baba eğitim düzeyi ve evde kütüphane bulunma durumu; öğrencilerin dinleme, okuma, konuşma, yazma ve kelime hazinesi becerileri üzerinde etkili olabilmektedir.