Televizyon programlarındaki şiddet içerikli görüntülerin yetişkinler üzerindeki etkileri: Behzat Ç. örneği


Öğr. Gör. Dr. Hasan Çelik

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji, Türkiye

Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Savaş Çağlayan

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Araştırma, Türkiye?de özel televizyon kanallarında yayınlanan şiddet içerikli görüntülere televizyon programları genelinde ve `Behzat Ç.? dizisi özelinde ne sıklıkta yer verildiğini ve bu şiddet içeriğinin yetişkinler üzerindeki etkileri kapsamında günlük hayattaki davranışlara ne oranda aktarılabildiğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu araştırmanın çalışma evrenini Ankara ili merkez ilçelerinden Çankaya ve Yeni Mahalle semtlerinde farklı mahallelerde yaşayan yetişkinler oluşturmuştur. Araştırmacının olanakları çalışmayı evren üzerinde yürütmek için sınırlı olduğundan, araştırma rastlantısal tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenen 200 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Temel olarak betimsel bir çalışma özelliği gösteren araştırmada şu bulgulara ulaşılmıştır: Televizyondaki şiddetten yetişkinlerin etkilenme oranının özellikle yaşa, eğitim düzeyine, televizyon başında geçirilen süreye ve izlenilen programlara bağlı olduğu tespit edilmiştir. Televizyon programlarındaki şiddetin yetişkinlere yansıması bireyin o programdaki şiddete yönelik ilgi ve tutumu ile ilişkilidir. Bulgular özel bir televizyon kanalında yayınlanan `Behzat Ç.? dizisinin hemen hemen her bölümünde büyük oranda sözel, görsel ve fiziksel şiddet öğelerinin yer aldığını göstermiştir. Polisiye bir dizi olması nedeniyle dizide en sık tekrarlanan şiddet unsuru doğal olarak kriminal içeriktedir. Üç şiddet türü arasında sözel şiddetin geniş alan kapladığı görülmüştür. Bu tür televizyon dizilerinin eğitici değil ticari amaçlarla hazırlandığı ve buna ilaveten eğitici ve şiddet içermeyen televizyon dizilerine gereksinim duyulduğu sonucuna varabiliriz. Araştırmanın bulguları, dizilerin çeşitli türlerde şiddet içermesi ile şiddetin günlük yaşamda yaygınlaşabileceği boyutlarında tartışılmaktadır. Araştırma bulguları, eğitici merkezli dizi anlayışından izleyicilerin duygularını hedefleyen sözel - görsel şov ve eğlence merkezli bir anlayışa doğru bir dönüşüm yaşanmakta olduğunu da göstermektedir.