STREPTOZOTOSİN İLE DİYABETİK NEFROPATİ OLUŞTURULAN SIÇANLARDA KARVAKROL VE HESPERİDİNİN KORUYUCU ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Klinik Öncesi Bilimler Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Tolga Güvenç
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Diyabetes mellitus, insülin salgılanması veya etkisindeki problemlerden
kaynaklanan hiperglisemi ile karakterize metabolik bir hastalıktır. Uzun süren
hiperglisemi, gözler ve böbrekler dahil olmak üzere birçok organı etkileyen mikro ve
makrovasküler komplikasyonlara neden olur. Bu durum diyabetik nefropatiyi,
diyabetik hastalarda en sık görülen komplikasyonlardan biri haline getirmiştir.
Diyabetik hastaların yaklaşık dörtte birinde nefropati geliştiği tahmin edilmektedir.
Çalışmanın amacı, streptozotosin ile Tip 1 diyabet oluşturulan sıçanlarda,
hesperidin ve karvakrolün diyabetik nefropati üzerine koruyucu etkilerini
belirlemektir. Çalışmada 60 adet Wistar Albino sıçan kullanıldı. Her grupta 10 sıçan
olacak şekilde toplam 6 grup oluşturuldu. Grup I: Kontrol, Grup II: Diyabet (Tek doz
50 mg/kg intraperitoneal STZ), Grup III: Taşıt (1 mg/kg oral gavaj zeytinyağı), Grup
IV: Diyabet+Karvakrol (Tek doz 50 mg/kg intraperitoneal STZ+75 mg/kg oral gavaj
ile zeytinyağında çözdürülmüş karvakrol), Grup V: Diyabet+Hesperidin (Tek doz 50
mg/kg intraperitoneal STZ+50 mg/kg oral gavaj ile suda çözdürülmüş hesperidin),
Grup VI: Diyabet+Hesperidin+Karvakrol (Tek doz 50 mg/kg intraperitoneal STZ+50
mg/kg oral gavaj ile suda çözdürülmüş hesperidin+75 mg/kg oral gavaj ile
zeytinyağında çözdürülmüş karvakrol) grubu olarak sınıflandırıldı. 6 hafta (42 gün)
sonunda hayvanların sistemik nekropsileri yapıldı. Deney sonunda alınan böbrek
dokusu örnekleri histopatololojik (PAS, Masson trikrom, Pikrik asit-Sirius kırmızısı,
Best Carmine) ve immunohistokimyasal (Bcl-2, Bax, Kaspaz 3, Kaspaz 9 ve
TUNEL) yöntemlerle incelendi.
Hesperidin ve karvakrol uygulamasının diyabette meydana gelen böbrek
hasarını ve fibrozis oranını azalttığı dikkati çekti. Diyabetik sıçanların böbreğinde
Bax, Kaspaz 3 ve Kaspaz 9 immunopozitifliği anlamlı bir artış gösterirken, Bcl-2
immunopozitifliğin azaldığı görüldü. Özellikle hesperidin ve karvakrol uygulanan
grupta apoptotik hücrelerin sayısı diyabet grubuna göre anlamlı derecede azaldı.
Elde edilen bütün bulgular ışığında hesperidin ve karvakrolün birlikte
kullanımının, Bcl-2 ve Bax aracılı apoptozu azaltarak diyabetik nefropatiye karşı
koruma sağlayabileceği belirlendi.