Samsun organize sanayi bölgesinde hava kalite parametrelerinin izlenmesi ve meteorolojik parametrelerle ilişkilerinin incelenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Çevre Mühendisliği (Dr), Türkiye
Tez Danışmanı: Osman Nuri Ergun
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu çalışmanın amacı, endüstriyel faaliyetlerin % 90’ nından fazlasının
bulunduğu Samsun şehir merkezindeki Organize Sanayi Bölgesi’ nde (OSB)
meteorolojik faktörler ile bu parametrelerin hava kalite parametreleri arasındaki
ilişkileri incelemektir. Organize sanayi bölgesi ve dolayındaki sanayi tesislerinde
emisyon kaynakları envanterleri yapılmıştır. Bölgede toplam sanayiye ilişkin 372 işyeri
bulunmaktadır.
Yapılan çalışma çerçevesinde bölgede SO2, NOx, CO, O3 ve partikül madde
hava kalite ve kirletici parametreleri ölçülmüştür. Bu araştırmalar için, meteorolojik
sensörler ve hava kalite ölçüm sistemleri ile donatılmış ekipmanlardan oluşan Ondokuz
Mayıs Üniversitesi’ nin mobil hava kirliliği sistemi kullanılmıştır.
Ölçümler 1 Nisan 2006 ayında başlayarak 12 aylık süre boyunca 15 dakikada bir
yapılmıştır. Günlük, aylık ve yıllık ortalama değerler hesaplanmış ve elde edilen veriler
grafiğe alınmıştır. Hava kirliliği ve meteorolojik parametreler arasındaki karşılıklı
ilişkiler istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir.
Çalışma sonunda, ölçüm periyodunda Samsun Organize Sanayi Bölgesi’ nde
ortalama SO2 konsantrasyonunun çok düşük çıktığı ancak ulusal standartların 6 kez ve
Avrupa Birliği standartlarının ise 18 kez aşıldığı belirlenmiştir. Bölgede partikül madde
düzeyinin ise genel olarak çok düşük olduğu ve ulusal standardın 3 kez, Avrupa Birliği
standardının 43 kez aşıldığı anlaşılmıştır. Ozon konsantrasyonun genel olarak Haziran
ve Temmuz 2006 ayında yüksek olduğu, maksimum ozon değerine (160,1 μg/m3
olarak) Temmuz ayında ulaşıldığı görülmüştür. Ozon düzeylerinin kış aylarında yaz
aylarına göre düşük olduğu, maksimum azot dioksit düzeyinin 1073,2 μg/m3 olarak
Temmuz ayında ölçülmüş ve genel olarak 20 μg/m3 ile 220 μg/m3 arasında yer aldığı
saptanmıştır.