Öğrenme güçlüğünde okuduğunu anlamaya etki eden strateji kullanımı ve dil becerilerinin incelenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. İsa Birkan Güldenoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Bu araştırmada 4. sınıfa devam eden öğrenme güçlüğü olan ve tipik gelişim gösteren öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin morfolojik bilgi ve beceriler, sözdizimsel bilgi ve beceriler ve üstbilişsel strateji kullanımı değişkenleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğrenme güçlüğü tanısı olan 60 öğrenci ve tipik gelişim gösteren 60 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Çalışma grubunda yer alan öğrencilerin bireysel olarak okuduğunu anlama performansı, morfolojik ve sözdizimsel bilgi ve becerileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda araştırmada yer alan değişkenlere ilişkin puanların gruplar arasında farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla One Way ANOVA testi, ölçülen değişkenler ve okuduğunu anlama arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla Pearson korelasyon testi, öğrenme güçlüğü olan öğrenci grubunu okuma başarısını etkileyen değişkenler açısından kendi içinde karşılaştırmak amacıyla Mann Whitney U testi, ölçülen değişkenlerin okuduğunu anlama üzerindeki yordayıcılığını hesaplamak için aşamalı regresyon yöntemi kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin okuduğunu anlama performansı, morfolojik ve sözdizimsel bilgi ve becerileri ile toplam strateji kullanım sıklığının tipik gelişim gösteren akranlarından belirgin şekilde düşük olduğu; hem morfolojik bilgi ve becerilerin hem sözdizimsel bilgi ve becerilerin hem de üstbilişsel strateji kullanımının tüm öğrencilerde okuduğunu anlama ile pozitif yönde güçlü bir ilişki gösterdiği; üstbilişsel strateji kullanım sıklığı ile morfolojik bilgi ve becerilerin okuduğunu anlama üzerinde yordayıcı gücü olduğu ancak sözdizimsel bilgi ve becerilerin okuduğunu anlamayı anlamlı düzeyde yordamadığı görülmüştür. Son olarak, araştırmanın bulguları doğrultusunda alanda çalışan uygulamacılar ve araştırmacılar için bir takım öneriler sunulmuştur.