Isaac Albénız'in eserlerinde tonal ve folklorik müzik unsurlarının entegrasyonu – Suıte Española No. 1 Op. 47 örneği
Tez Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Fatih Akbulut
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
On dokuzuncu yüzyılda birçok besteci ülkelerinin ulusal müziklerini
çokça yansıtan öğeler kullanarak eserler bestelemiştir. Müzikte
"milliyetçilik" olarak tanımlanabilecek olan bu hareket İspanya'da on
dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren daha etkili şekilde
görülmeye başlanmıştır. 1860-1909 yılları arasında yaşayan besteci Isaac
Albéniz, on dokuzuncu yüzyıl müziğinde yaygın olan söz konusu hareketin
İspanya'daki ilk ve en önemli temsilcilerinden biri olarak
gösterilebilir. Albéniz, 1880'li yıllarda, ulusal bir müzik ekolu
yaratmaya uğraşan İspanyol besteci ve müzikolog Felipe Pedrell'in etkisi
altına girerek eserlerinde tonal müzik ile ulusal İspanyol müziğini bir
araya getirmeye çalışmıştır. Albéniz'in "Suite Española No. 1, Op. 47"
eseri, bu bağlamda bestecinin en çok tanınmış eserlerinden biridir.
Eser, aslen piyano için yazılmasına rağmen klasik gitar repertuvarında
da kendine kalıcı bir yer edinmiştir.
Bu araştırmada İspanyol besteci Isaac Albéniz'in kendi eserlerindeki
tonal ve folklorik müzik unsurlarının entegrasyonunu nasıl
gerçekleştirdiği, bestecinin Suite Española No. 1, Op. 47 eseri
örneğinden yola çıkılarak incelenmiştir. Araştırmada ilk olarak
bestecinin yaşadığı zaman aralığı ile ulusal İspanyol müziğinin
özelliklerini betimleyen kaynaklar taranmış, daha sonra ise bestecinin
Suite Española No. 1, Op. 47 eseri doku redüksiyonu çalışması ile ele
alınmıştır. Araştırmadaki tonal müzik unsurları kavramı,
"tonik-subdominant-dominant" merkezli tonal müzik anlayışını, folklorik
müzik unsurları kavramı ise ulusal İspanyol müziğinde yer alan ritmik,
armonik ve melodik unsurları kastetmek için kullanılmıştır. Eserde
besteci tarafından Flamenko başta olmak üzere İspanya'nın farklı
bölgelerine ait jota, bolero, seguidilla ile Küba kökenli habanera
müzikleri ve danslarına ait ritmik, melodik ve armonik unsurların
çağrıştırıcı şekilde veya yerel kaynaklarından birebir kopyalanarak
kullanıldığı, özellikle ulusal İspanya müziğinin önemli bir çalgısı olan
gitarın çalım şeklinin sıklıkla taklit edildiği düşünülmektedir.
Araştırmanın sonucunda bestecinin örnek olarak seçilen eseri boyunca
eserin geleneksel dans ritimleri ile enstrüman çalım şekillerini taklit
etme üzerine kurulu bir ritmik yapısı olduğu, melodik ve armonik
unsurların ise belirli akorlar ve melodik hatlar aracılığıyla tonal ve
modal sistemler arasında geçiş yapılabilecek şekilde kullanıldığı ve
böylece bestecinin tonal müzik ile ulusal İspanyol müziğine ait öğeleri
birbirine başarılı bir şekilde entegre ettiği kanısına varılmıştır.
Araştırmanın, icracıların esere dair teorik bilgilerine ve icralarına
önemli katkılar sağlayacağına inanılmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Isaac Albéniz, Doku redüksiyonu, Tonal, Folklorik,
Entegrasyon