METEOROLOGICAL DROUGHT AND THE MOST SUITABLE PROBABILITY DISTRIBUTION MODELS FOR DROUGHT PARAMETERS IN THE MIDDLE EUPHRATES REGION, TÜRKİYE
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gaziantep Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Ishak Yüce
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Doğaya, insana ve su ile ilişkisi bulunan her alana etkisi bulunan kuraklık tespit
edilmesi, takip edilmesi ve tüm dünya için planlanması gereken doğal, karmaşık ve
ciddi bir afettir. Bu tezde, orta Fırat havzasının kuraklık ve kuraklık parametrelerinin
en iyi marjinal dağılımları analiz edilmiştir. Havzada bulunan 29 meteorolojik
istasyonun 1-, 3-, 6-, 9- ve 12-aylık meteorolojik kuraklık analizi Standart Yağış
İndeksi (SPI), Standardize Yağış-Evapotranspirasyon İndisi (SPEI) ve Keşif Kuraklık
İndeksi (RDI) kuraklık indisleri ile hesaplanmıştır. Bu kuraklık endeksleri kullanılarak
hesaplanan kuraklık süreleri ve şiddeti serileri Lognormal, Weibull, Gamma, Normal,
Lojistik ve Üstel marjinal dağılımlara uyduruldu. Tüm zaman ölçeklerinde kuraklık
süresi ve şiddeti için en uygun dağılımlar Kolmogorov-Smirnov (K-S), Cramer-von
Mises (CvM), Akaike Bilgi Kriteri (AIC), Bayesian Bilgi Kriteri (BIC) ve Maksimum
Olabilirlik (ML) uygunluk testleri ile belirlendi. Orta Fırat Havzası genelinde
çoğunlukla ıslak ve hafif kurak periyotlarının olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra
havzada şiddetli kuraklıklar da görülmüştür. Kuraklık şiddetinde kısa zaman
periyotlarında (1-, ve 3-aylık) en uygun dağılımların Gamma ve Weibull dağılımları,
uzun zaman periyotlarında (6-, 9-, ve 12-aylık) ise çoğunlukla Lognormal dağılımın
en uygun dağılım olduğu görülmüştür. Kuraklık süresi serilerinde ise tüm zaman
periyotlarında Lognormal dağılımın en uygun marjinal dağılım olduğu ortaya
çıkmıştır.