Research Information System
XII. Uluslararası Katılımlı Odyoloji & Konuşma Bozuklukları Kongresi, Ankara, Turkey, 9 - 12 October 2024, pp.31-32, (Summary Text)
32
İŞİTME KAYIPLI ÇOCUKLARIN ERKEN OKURYAZARLIK BECERİSİNİ EROT TESTİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: KENTSEL-KIRSAL BÖLGE KARŞILAŞTIRILMASI
Ömer Küçüköner1, Selda Akdemir1, Asuman Küçüköner2
1Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Odyoloji Anabilim Dalı 2Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
Giriş
İşitme kaybı olan çocuklar, tipik gelişim gösteren akranları ile aynı düzeyde okuma yeterliliğine ulaşamayabilir. Erken okuryazarlık becerileri, çocukların örgün öğrenmeye başlamadan önce kendiliğinden ve bağımsız olarak edindikleri tüm bilgilerdir. Bu beceriler okuma ve yazmanın temelini oluşturan sözel dil, fonolojik işlem ve yazılı bilgiden oluşur. Erken okuryazarlık becerilerinin gelişimi, konuşma dilini kullanan okul çağındaki işitme kayıplı çocuklar için önemlidir.
Amaç
Samsun ilinde yaşayan şehir merkezi ve kırsal kesimde yaşayan işitme kayıplı çocukların erken okuryazarlık becerileri ve etkileyen değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem
Erken okuryazarlık becerileri, alıcı dil, ifade edici dil, genel isimlendirme, işlev bilgisi, harf bilgisi, ses bilgisel farkındalık ve dinlediğini anlama alt testlerinden oluşan Erken Okuryazarlık Testi (EROT) ile değerlendirilmiştir. İşitme kayıplı kırsal kesimde yaşayan 25 çocuk ile kentsel kesimde yaşayan 25 çocuk çalışmaya dahil edilmiştir.
Bulgular
Kentsel ve kırsal kesimde yaşayan işitme kayıplı çocukların en az başarı gösterdikleri alanlar İfade Edici Dilde Sözcük Bilgisi sırayla (%15,38 - %19,23) becerileri olurken, en çok başarı gösterdikleri alanın ise Alıcı Dilde Harf Bilgisi (%84,61 - %80,76) olduğu bulunmuştur.
EROT Sesbilgisel Farkındalık alt testlerin değerlendirilmesinde, sadece heceleri birleştirme becerilerinde ve alt testlerden dinlediğini anlama becerilerinde kırsal bölgede yaşayanlar istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Diğer alt testlerde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p<0.05).
Sonuç
Kentsel ve kırsal kesimde yaşayan işitme engelli çocuklarda sonuçlar benzer olmasına rağmen erken okuryazarlığın çoğu beceri alanlarında her iki grubun da desteklenmeye ihtiyaç duyduğu düşünüldü.
Anahtar Kelimeler: İşitme Kaybı, Erken Okuryazarlık Testi, Fonolojik Farkındalık
Kaynakça:
1. Runnion E, Gray S. What Clinicians Need to Know About Early Literacy Development in Children With Hearing Loss. Lang Speech Hear Serv Sch. 2019 Jan 28;50(1):16-33.
2. Bar L, Shaul S. Early Numeracy and Literacy Skills Among Monolingual and Bilingual Kindergarten Children. Front Psychol. 2021;12:732569.
3. Colin S, Ecalle J, Truy E, et al. Effect of age at cochlear implantation and at exposure to Cued Speech on literacy skills in deaf children. Res Dev Disabil. 2017 Dec;71:61-69.