Osmanlı-Safevi Harplerinde, Üs Bölgesi Olarak Kefe Sancağı/Beylerbeyliği: Kronolojik Bir Değerlendirme (1578–1583)
Kent Akademisi (Online), cilt.19, sa.5, ss.1-19, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 19 Sayı: 5
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.35674/kent.1918894
- Dergi Adı: Kent Akademisi (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: Art Index, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM), Academic Search Ultimate (EBSCO)
- Sayfa Sayıları: ss.1-19
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada; Osmanlı Devleti ile Safevî Devleti arasındaki rekabet, 1578–1583 yılları arasındaki Şark Seferleri üzerinden incelenmiştir. Kefe Sancağı/Beylerbeyliği’nin askerî üs olarak üstlendiği role odaklanmıştır. Çalışma, Osmanlı ordusunun doğu seferleri sırasında lojistik ve ikmal düzenini nasıl kurduğunu ve Kefe’nin bu sistem içindeki yerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Arşiv belgeleri, kronikler ve modern literatüre dayanan analiz; Osmanlı Devleti’nin lojistik hatlarını mevsim, coğrafi erişilebilirlik ve menzil teşkilatı gibi unsurlara göre düzenlediğini göstermektedir. Bu çerçevede Kefe’nin, kuzey seferlerinde olduğu gibi, doğu seferlerinde de önemli bir ikmal ve sevk noktası olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma, merkez-taşra ilişkileri ve Klasik Dönem askerî-idari yapı bağlamında Kefe’nin askerî ve siyasi fonksiyonlarını kronolojik bir bakışla değerlendirmektedir. 1584 yılına kadar stratejik önemini koruyan Kefe, bu tarihten sonra Erzurum Beylerbeyliği’nin üs bölgesi olarak öne çıkmasıyla ikinci plana düşmüştür. Sonuç olarak Kefe, Osmanlı Devleti’nin doğu seferlerinde stratejik bir lojistik merkez olarak işlev görmüş ve devletin uzun mesafeli askerî organizasyon kapasitesine önemli katkılar sağlamıştır.
This study examined the rivalry between the Ottoman Empire and the Safavid Empire through the Eastern Campaigns of 1578–1583, with particular attention to the role of the Sanjak/Governorship of Kefe as a military base. It aimed to reveal how the Ottoman army organized its logistics and supply system during the eastern campaigns and to situate Kefe within this framework. Drawing on archival documents, chronicles, and modern scholarship, the analysis demonstrated that the Ottoman Empire structured its logistical lines according to factors such as season, geographical accessibility, and the organization of supply stations. Within this framework, Kefe was identified as a crucial supply and dispatch point, functioning in the eastern campaigns much as it did in the northern operations. The study further evaluated Kefe’s military and political functions in the context of center–periphery relations and the classical Ottoman military-administrative system, adopting a chronological perspective. While Kefe retained its strategic importance until 1584, it was subsequently overshadowed by the rise of Erzurum as the primary base of operations. In conclusion, Kefe served as a strategic logistical hub in the Ottoman Empire eastern campaigns and made a significant contribution to the Empire’s capacity for long-distance military organization.