Küçük Mavi Dinamo, Harika Sağlık Meyvesi Maviyemiş (Blueberry)


Creative Commons License

Çelik H.

Teknik Rapor, ss.70-81, 2026

  • Yayın Türü: Diğer Yayınlar / Teknik Rapor
  • Basım Tarihi: 2026
  • Sayfa Sayıları: ss.70-81
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Anavatanı Kuzey Amerika olan maviyemiş (blueberry) 1900’lü yılların başında New Jersey’de kültüre alınmıştır. Kuvvetli asit topraklarda yetişebilmesinden dolayı çok fazla  sayılamayan maviyemiş yetiştiriciliği ilk olarak soğuk-ılıman kuzey bölgelerde ve yüksek soğuklama isteyen maviyemiş çeşitleri ile başlamıştır. Günümüzde hiç soğuklama istemeyen güneyli yüksek boylu maviyemiş çeşitlerinin ıslah edilmesi sayesinde Akdeniz iklimine sahip sıcak bölge ve ülkelerde topraksız tarım teknikleri ile giderek üretim artmaktadır. Ayrıca, tavşangözü maviyemiş çeşitleri de vardır ve Kanada stepleri başta olmak üzere alçak boylu olup doğal ortamda kendiliğinden yetişen maviyemiş türü de bulunmaktadır. Günümüzde kuzeyli ve güneyli yüksek boylu maviyemiş yetiştiriciliği daha çok taze tüketim için yapılmaktadır. Dünya maviyemiş üretimi 2.150 bin ton olup 700 bin ton ile Çin birinci sırada, 360 bin ton ile ABD ikinci, 330 bin ton ile Peru üçüncü sırada gelmektedir. Türkiye’de 7 bin tona yakın bir üretim vardır ancak hedef 100 bin ton ve dünyada ilk 10 ülke arasında yer almaktır.

Native to North America, blueberry was first cultivated in New Jersey in the early 1900s. Due to its requirement for strongly acidic soils, blueberry cultivation did not spread widely at first and initially began in cold-temperate northern regions with varieties requiring high chilling hours. Today, thanks to the development of southern highbush blueberry varieties that require little to no chilling, production has been  increasing in warmer regions and countries with Mediterranean climates, particularly through soilless cultivation techniques. In addition, rabbiteye blueberry varieties are also cultivated, while lowbush blueberry species grow naturally in certain environments, especially in the Canadian steppes. Today, northern and southern highbush blueberry cultivation is carried out mostly for fresh consumption. Global blueberry production is approximately 2.15 million tons, with China ranking first at 700,000 tons, followed by the United States at 360,000 tons and Peru at 330,000 tons.Türkiye’s current production is close to 7,000 tons; however, the target is to reach  100,000 tons and become one of the top ten blueberry-producing countries in the world.