LİSANSLI SPORCULARIN SPORTİF ÖZ YETERLİLİK VE UMUTSUZLUK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ
FAR EAST ASIA 6TH INTERNATIONAL CONGRESS ON SOCIAL SCIENCES, Tokyo, Japonya, 17 - 22 Nisan 2026, ss.623-631, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Tokyo
- Basıldığı Ülke: Japonya
- Sayfa Sayıları: ss.623-631
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırmanın amacı, lisanslı sporcuların sportif öz yeterlik ve umutsuzluk düzeylerini çeşitli demografik ve akademik değişkenler açısından incelemek ve bu iki psikolojik yapı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırma, betimsel ve ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini 2025– 2026 öğretim yılında Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 18 yaş ve üzeri lisans öğrencileri oluştururken, örneklemi tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen ve gönüllü olarak katılım sağlayan 151 lisanslı sporcu oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Riggs ve arkadaşları (1994) tarafından geliştirilmiş, Türkçe uyarlaması Öcel (2002) tarafından yapılan Öz Yeterlik Ölçeği ve Beck ve arkadaşları (1974) tarafından geliştirilmiş olup Türkçe uyarlaması Seber ve arkadaşları (1993) ile Durak ve Palabıyıkoğlu (1994) tarafından yapılan Beck Umutsuzluk Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov– Smirnov testi ile normal dağılım varsayımı incelenmiş, verilerin normal dağılmadığı belirlenmiş ve bu doğrultuda Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, sportif öz yeterlik düzeyinin cinsiyet ve branş türüne göre anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymuştur (p>0.05). Buna karşın, Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puanı ve alt boyutlarında erkek sporcuların kadın sporculara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek puanlara sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.01). Ayrıca öğrenim görülen bölüme göre yapılan karşılaştırmalarda, beden eğitimi öğretmenliği bölümünde öğrenim gören sporcuların sportif öz yeterlik düzeylerinin daha yüksek, rekreasyon bölümünde öğrenim gören sporcuların ise umutsuzluk düzeylerinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, lisanslı sporcuların sportif öz yeterlik ve umutsuzluk düzeylerinin akademik bağlam ve cinsiyet gibi değişkenlerle ilişkili olduğu ve spor bilimleri öğrencilerine yönelik psikolojik destek ve kariyer danışmanlığı programlarının geliştirilmesinin önem taşıdığı söylenebilir.
The aim of this study is to examine licensed athletes’ sport self-efficacy and hopelessness levels in terms of various demographic and academic variables, and to reveal the relationship between these two psychological constructs. The research was conducted using a descriptive and correlational survey design. The population of the study consisted of undergraduate students aged 18 and above studying at Faculty of Sport Sciences during the 2025–2026 academic year. The sample comprised 151 licensed athletes who were selected through random sampling and voluntarily participated in the study. Data were collected using a Personal Information Form, the Self-Efficacy Scale developed by Riggs et al. (1994) and adapted into Turkish by Öcel, and the Beck Hopelessness Scale developed by Beck et al. and adapted into Turkish by Seber et al. and Durak and Palabıyıkoğlu. In the analysis of the data, the normality assumption was tested using the Kolmogorov–Smirnov test. Since the data were not normally distributed, Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests were employed. The findings revealed that sport self-efficacy levels did not differ significantly according to gender and type of sport (p > 0.05). However, male athletes had significantly higher scores than female athletes in both the total score and sub-dimensions of the Beck Hopelessness Scale (p < 0.01). Additionally, comparisons based on academic departments indicated that students studying in the Physical Education Teaching department had higher sport self-efficacy levels, whereas those studying in the Recreation department exhibited higher levels of hopelessness (p< 0.05).
In conclusion, sport self-efficacy and hopelessness levels of licensed athletes are associated with variables such as gender and academic context. These findings highlight the importance of developing psychological support and career counseling programs for students in sport sciences.