Türkiye’de rekreatif amaçla fiziksel aktiviteye katılan bireylerin kadın sporculara yönelik toplumsal algılarının takım sporlarında şiddet eğilimleri üzerindeki etkisi

Creative Commons License

ÖZKAN R., İMAMOĞLU o.

Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.63, ss.407-415, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de rekreatif amaçla fiziksel aktiviteye katılan bireylerin kadın sporculara yönelik toplumsal algılarının takım sporlarında şiddet eğilimleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma kapsamında rekreatif düzeyde fiziksel aktiviteye katılan toplam 233 katılımcıya “Kadın Sporculara Yönelik Algı Ölçeği” ve “Takım Sporlarında Şiddet Eğilimi Ölçeği” uygulanmıştır. Verilerin analizinde grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış, anlamlı farklılıkların belirlenmesi amacıyla LSD post hoc testine başvurulmuştur. Ayrıca, kadın sporculara yönelik toplumsal algıların şiddet eğilimi üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemek amacıyla basit doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, cinsiyete göre kültürel değer yargıları ve şiddet eğilimi puanları açısından anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir (p > 0,05). Bununla birlikte, sosyal destekle bütünleşme ve beden algısı alt boyutlarında cinsiyete dayalı anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p < 0,05). Yaş ve gelir değişkenlerine göre şiddet eğilimi puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p > 0,05), gelir düzeyinin bazı algı alt boyutları üzerinde anlamlı farklılıklar oluşturduğu belirlenmiştir (p < 0,05). Regresyon analizi sonuçları, kültürel değer yargılarının şiddet eğilimini anlamlı ve negatif yönde yordadığını göstermiştir (B = -0,275; t = -6,875; p < 0,001) ve modelin açıklayıcılık düzeyinin %17 olduğu saptanmıştır (R² = 0,170). Bu bulgu, kültürel değer yargıları arttıkça şiddet eğiliminin azaldığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, takım sporlarında şiddet eğiliminin demografik değişkenlerden ziyade psikososyal faktörlerle daha yakından ilişkili olduğu değerlendirilmektedir. Kadın sporcuların beden algısı ve sosyal destek bağlamında karşılaştıkları sorunların azaltılması amacıyla, eğitim ve medya aracılığıyla toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen müdahalelerin artırılması önerilmektedir.
This study aims to examine the effect of social perceptions toward female athletes on violence tendencies in team sports among individuals participating in recreational physical activity in Türkiye. A total of 233 recreationally active individuals were administered the ‘Perception Scale Toward Female Athletes’ and the ‘Violence Tendency Scale in Team Sports’. Independent samples t-test and one-way ANOVA were used to analyze group differences, followed by the LSD post hoc test. In addition, a simple linear regression analysis was conducted to determine the predictive effect of social perceptions on violence tendencies. The findings revealed no significant gender differences in cultural value judgments or violence tendency scores (p > 0.05). However, significant gender-based differences were observed in the sub-dimensions of social support integration and body perception (p < 0.05). Age and income variables did not produce significant differences in violence tendency scores (p > 0.05), although income was associated with differences in certain perception sub-dimensions (p < 0.05). Regression analysis demonstrated that cultural value judgments significantly and negatively predicted violence tendency (B = −0.275, t = −6.875, p < 0.001), explaining 17% of the variance (R² = 0.170). This indicates that stronger cultural value orientations are associated with lower levels of violence tendency. In conclusion, the findings indicate that violence tendencies in team sports are more closely associated with psychosocial factors than demographic variables. Interventions promoting gender equality through education and media are recommended to address issues related to body perception and social support among female athletes.