Akademik Veri Yönetim Sistemi
Trakya Eğitim Dergisi, cilt.15, sa.Özel Sayı, ss.56-97, 2025 (TRDizin)
Bu araştırmada ortaokul fen bilimleri ders kitaplarının sürdürülebilir kalkınma amaçları ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tercih edilmiştir. Ortaokul fen bilimleri ders kitapları dört farklı seviyede 17 sürdürülebilir kalkınma amaçları ve göstergeleri aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, tüm ders kitaplarının SKA’larla genelde uyumlu olduğunu ancak bazı hedeflerin yeterince vurgulanmadığını göstermiştir. Özellikle iklim eylemi, sudaki yaşam ve karasal yaşam gibi çevresel hedefler az temsil edilirken, nitelikli eğitim ve sanayi-yenilikçilik ve altyapı gibi amaçlar daha sık işlenmiştir. Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda görsel ve isim dağılımında dengesizlikler gözlenmiş, erkek temsiliyeti daha fazla bulunmuştur. Ders kitaplarında SKA’ların detaylı ve dengeli ele alınması çevresel hedeflerin daha çok vurgulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, sürdürülebilir kalkınma bilincini artırmak için görseller, etkinlikler ve metinlerde çeşitliliğin artırılması önerilmiştir. Çalışmada eğitimde SKA farkındalığını artırmak için politik karar vericilere, ders kitabı yazarlarına, fen bilimleri öğretmenleri ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
This study aims to examine the relationship between middle school science textbooks and the 17 Sustainable Development Goals (SDGs) established by the United Nations (UN). The research employs document analysis, a qualitative research method. Middle school science textbooks of four different grade levels were analyzed within the scope of the SDGs and their respective indicators. The findings indicate that while all textbooks generally align with the SDGs, certain goals are not sufficiently emphasized. Specifically, environmental goals such as climate action, life below water, and life on land are underrepresented, whereas objectives like quality education and industry, innovation, and infrastructure are more frequently addressed. Furthermore, gender equality issues reveal imbalances in visual and name representations, with a higher prevalence of male representation. The study concludes that the SDGs should be addressed in a more detailed and balanced manner in textbooks, with greater emphasis on environmental goals. Additionally, it is recommended to enhance the diversity of visuals, activities, and texts to foster awareness of sustainable development. The study provides recommendations for policymakers, textbook authors, science educators, and researchers to improve SDG awareness in education.