E. J. Lowe’un Ontolojisinde Özdeşlik ve Tür Kavramları
Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları, cilt.0, sa.53, ss.153-176, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 0 Sayı: 53
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları
- Derginin Tarandığı İndeksler: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), Philosopher's Index, TR DİZİN (ULAKBİM), Philosopher's Index full-text
- Sayfa Sayıları: ss.153-176
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Metafiziğin önemli sorunlarından biri özdeşlik ve süreklilik sorunudur. Bu sorun, herhangi iki şeyin aynı olup olmadığını belirleyen ölçütlerin neler olduğunun, nesnelerin değişimle birlikte sürekliliklerini nasıl sağladıklarının sorgulanmasından oluşur. Güncel metafizik tartışmalarının önemli sürdürücülerinden biri olan E. J. Lowe, bu sorunu kendi ontolojisi içinde kapsamlı bir şekilde ele alır. Lowe, özdeşliğin geneldeki tanımlarının sorunlu olduğunu düşünür. Ona göre farklı türler için farklı özdeşlik türleri yoktur, yalnızca farklı özdeşlik ölçütleri vardır. Lowe açısından bu ölçütler yalnızca epistemik ilkeler değil, tür terimlerinin anlamına içkin metafiziksel ve semantik kurallardır; bu nedenle farklı özdeşlik ölçütleri içeren türlerin örneklerini özdeşleştirmeye çalışmak yersizdir. Lowe açısından tür (sortal) kavramları olmaksızın bireyler anlaşılamaz, bireyler olmaksızın varolanların çeşitliliği belirlenemez. Aynı şekilde, özdeşlik ölçütleri olmaksızın ne türler ne de bireyler tam olarak kavranabilir. Bu ilgiler Lowe’un dört-kategorili ontolojisi içinde çözümlenir. Buna göre, bu çalışmada Lowe’un kuramında özdeşliğin yeri, özdeşlik ölçütlerinin yapısı ve özdeşliğin tür kavramlarıyla ilgisi incelenecektir. Bu yapılırken, P. T. Geach’in göreli özdeşlik görüşüne karşı Lowe’un geliştirdiği argümanlar ve Wiggins ile ayrıştığı görüşleri gösterilecek; son olarak, Arda Denkel ve Harold W. Noonan gibi çağdaş düşünürlerin Lowe’a yönelik eleştirileri değerlendirilecektir.
The problem of identity and persistence is one of the central problems of metaphysics. The focus here is on the criteria of identity that determine whether any two things are numerically the same and on how objects persist through change. E. J. Lowe, one of the leading figures in contemporary metaphysical debate, addresses this problem comprehensively within his own ontology. Lowe considers the standard accounts of identity to be problematic. In his view, there are not different kinds of identity for different sorts of thing, but only different criteria of identity. For Lowe, these criteria are not merely epistemic principles but metaphysical-cum-semantic rules inherent in the meanings of sortal terms; accordingly, any attempt to identify instances falling under sorts with different criteria of identity is misguided. On Lowe’s account, individuals cannot be understood without sortal concepts, the diversity of what there is cannot be determined without individuals, and neither sorts nor individuals can be fully grasped without criteria of identity. These interconnections find their resolution within Lowe’s four-category ontology. The present study examines the place of identity within Lowe’s theory, the structure of criteria of identity, and the relationship between identity and sortal concepts. In doing so, it sets out Lowe’s arguments against P. T. Geach’s relative identity thesis and the respects in which Lowe diverges from D. Wiggins, before turning to the criticisms directed at Lowe by contemporary philosophers such as Arda Denkel and Harold W. Noonan.