Türkiye’de Organik Tarımın Güncel Durumu ve Covid-19 Pandemisinin Sektöre Etkileri

Creative Commons License

ÜSTÜN E., Demiryurek K., Karabulut E. T.

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi, cilt.14, sa.4, ss.970-981, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de organik tarım sektörünün güncel yapısını ortaya koymakta ve Kovid-19 pandemisi, 2023 Kahramanmaraş merkezli deprem felaketi ile Rusya-Ukrayna Savaşı gibi dışsal krizlerin sektöre etkilerini değerlendirmektedir. Araştırma, ikincil nitelikli resmî verilere dayanmakta; 2015–2023 dönemine ait organik bitkisel üretim, hayvansal üretim, arıcılık ve dış ticaret verileri zaman serileri üzerinden ele alınmış, bu serilerde meydana gelen dalgalanma ve değişimler hesaplanmış, incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bulgular, organik üretimde üretici sayısı ve üretim alanlarında belirgin bir daralma yaşandığını; dış ticarette ise ithalatın kompozisyonunun işlenmiş ürünlere kayarken, ihracatın geleneksel ürün grupları ile devam ettiğini göstermektedir. Pandemi süreci tüketici talebinde artış yaratmasına karşın, üretim tarafında yapısal kırılganlıkları derinleştirmiştir. Deprem ve savaş gibi krizler, üretim altyapısını ve girdi teminini sekteye uğratmıştır. Sonuç olarak, organik tarımın sürdürülebilirliği için kriz dayanıklılığı yüksek, üretici destekli ve bölgesel farklılıkları gözeten bütüncül bir tarım politikasının gerekliliği ortaya konulmuştur.
This study examines the current structure of the organic agriculture sector in Türkiye and evaluates the impacts of external crises such as the COVID-19 pandemic, the 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake disaster, and the Russia–Ukraine War on the sector. The research is based on secondary official data; organic crop production, livestock production, beekeeping, and foreign trade data for the period 2015–2023 are analyzed as time series, and the fluctuations and changes observed in these series are calculated, examined, and interpreted. The findings reveal a marked contraction in the number of producers and production areas in organic farming, while in foreign trade the composition of imports has shifted towards processed products, and exports have continued to be concentrated in traditional product groups. Although the pandemic led to an increase in consumer demand, it simultaneously deepened structural vulnerabilities on the production side. Crises such as the earthquake and the war disrupted production infrastructure and the supply of inputs. In conclusion, the study demonstrates the necessity of a holistic agricultural policy for the sustainability of organic farming one that is resilient to crises, supportive of producers, and responsive to regional differences.