Göç Ettirilen Sakinlerin Sosyal Uyumunun Kolaylaştırılmasında Geleneksel Sporların Teorik Mantığı ve Pratik Yönelimi
Sporda Psikososyal Alanlarda Güncel Yaklaşımlar VII, Prof. Dr. Soner ÇANKAYA Prof. Dr. Erkan Faruk ŞİRİN Assoc. Prof. Dr. Seda SABAH, Editör, Gazi Kitabevi, Ankara, ss.57-70, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Gazi Kitabevi
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.57-70
- Editörler: Prof. Dr. Soner ÇANKAYA Prof. Dr. Erkan Faruk ŞİRİN Assoc. Prof. Dr. Seda SABAH, Editör
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, "Geleneksel / Halk Sporları" kavramının uluslararası literatürdeki yerini, gelişimini ve özellikle göç/yeniden yerleşim süreçlerinden geçen topluluklar üzerindeki sosyal iyileştirici rolünü ele almaktadır.
Özetle şu temel vurguları barındırır:
- Kavramsal Arka Plan: Batı'da ve Türkiye'de "geleneksel sporlar", eski Doğu Bloğu ve Türk topluluklarında ise "halk oyunları/milli oyunlar" olarak anılan bu faaliyetler için bu çalışmada ortak terim olarak "halk sporları" (folk sports) seçilmiştir. Sürecin tarihsel olarak Rusya'dan İstanbul'daki Dünya Etnospor Konfederasyonu'na uzanan kurumsallaşma aşamalarına değinilmiştir.
- Problem Tanımı (Yeniden Yerleşim Sorunları): Yoksulluğu azaltmak amacıyla dağlık bölgelerden modern topluluk alanlarına taşınan yaklaşık 10 milyon insanın, sadece coğrafi yer değiştirme ile sosyal uyum sağlayamadığı belirtilmiştir. Bu bireyler; kültür şoku, sosyal bağların kopması, geçim kaygısı ve aidiyet kaybı gibi ciddi psikolojik ve sosyolojik krizler ("manevi yabancılaşma") yaşamaktadır.
- Çözüm Olarak Halk Sporları: Dövüş sanatlarından geleneksel oyunlara kadar çeşitlilik gösteren halk sporları; eğlenceyi, kültürel ifadeyi ve grup katılımını birleştirerek geçmiş ile gelecek arasında bir köprü kurar. Kolay erişilebilir olması ve empatiyi güçlendirmesi sayesinde kültürel entegrasyonu, sosyal dayanışmayı ve psikolojik uyumu hızlandırır.
- Amaç: Çalışma, hem teorik hem de pratik bir model sunarak, Türk nüfusunun yoğun olarak yaşadığı Çin, Rusya ve İran gibi ülkelerdeki yerinden edilmiş topluluklarda topluluk bilincini güçlendirmeyi ve yeni sosyal yönetim mekanizmaları geliştirmeyi hedeflemektedir.
This study addresses the place and development of the concept of “folk / traditional sports” in international literature, focusing particularly on its social healing role in communities undergoing migration and resettlement processes.
It highlights the following core points:
- Conceptual Background: This study adopts “folk sports” as a common term for activities referred to as “traditional sports” in the Western world and Türkiye, and as “folk games” or “national games” in former Eastern Bloc countries and Turkic communities. It traces the historical institutionalization of these sports from Russia to the World Ethnosport Confederation in Istanbul.
- Problem Definition (Resettlement Challenges): The study notes that poverty alleviation resettlement programs, which moved approximately 10 million people from impoverished mountainous regions to modern communities, do not automatically guarantee social adaptation. Resettled individuals face deep psychological and sociological crises (“spiritual alienation”), including culture shock, the erosion of social ties, livelihood anxieties, and a loss of belonging.
- Folk Sports as a Solution: Encompassing a wide range of activities from martial arts to traditional games, folk sports bridge tradition and modernity by blending recreation, cultural expression, and collective participation. Thanks to their low barriers to entry and strong capacity to generate empathy, they accelerate cultural integration, social solidarity, and psychological adaptation.
- Objective: By offering both a theoretical and practical model, this study aims to strengthen community consciousness and improve governance effectiveness in resettled communities across China, the Russian Federation, and Iran, where the majority of Turkic peoples reside.