YAŞLILARDA İSTİSMAR VE DEPRESYON ARASINDAKİ İLİŞKİ


Creative Commons License

Özden B., Orak O. S.

I. Uluslararası 21. Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi, Samsun, Türkiye, 11 - 12 Mayıs 2023, ss.16-17, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Samsun
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.16-17
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı yaşlılarda istismar ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesidir.  Metod: İlişki arayıcı tanımlayıcı tipte olan bu araştırmanın verileri Sinop ilinde yaşayan 65 yaş üstü bireylerden kartopu tekniği kullanılarak 01 Şubat- 30 Nisan 2023 tarihleri arasında elde edilmiştir.  Araştırma öncesi minimum örneklem büyüklüğü hesaplaması için güç analizi yapılmış ve minimum 125 örneklemin yeterli olacağı hesaplanmıştır. Araştırma 141 katılımcıyla tamamlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Hwalek-Sengstock Yaşlı İstismarı Tarama Testi (H-SYİTT), Geriatrik Depresyon Skalası (GDS) kullanılmıştır. Verinin istatistiksel analizi SPSS v26 istatistik paket programında tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır.  Bulgular: Araştırmaya dahil edilen yaşlı bireylerin %56’sını kadınlar, %80.1’ini evliler, %66’sının emekli, %62.4’ünün ilkokul mezunu, %78’inin orta gelir düzeyinde olduğu, %73’ünün kronik bir hastalığa sahip, %93.6’sının kendi gereksinimlerini karşılayabildiği saptanmıştır. Yaşlı bireylerin yaş ortalamasının 70.99±5.14; H-SYİTT puan ortalamasının 7.14±1.65; GDS puan ortalamasının 7.46±2.21 olduğu belirlenmiştir. Yaşlı bireylerin H-SYİTT ile GDS puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001).  Ayrıca yaşlı bireylerin H-SYİTT puanlarındaki artışın GDS puanlarındaki artışı %10 açıkladığı bulunmuştur (F=17.867; p<0.001).   Sonuçlar: Yaşlı bireylerde istismar riskindeki artışın depresyon düzeyini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Toplumda yaşlı istismarını önlemeye yönelik farkındalık çalışmalarının yapılması, yaşlı bireylerde istismarı erken tanılamak ve müdahale etmek için hemşireler başta olmak üzere tüm sağlık çalışanlarının bilgi düzeyinin arttırılması, yaşlılara hizmet veren meslek üyelerine üniversite eğitiminde istismarla mücadele bilgi ve becerisinin kazandırılması, istismarı önleme çalışmalarının disiplinler arası işbirliği ile yürütülmesi, yaşlılık dönemi depresyonunda gizli kalmış istismar durumlarına ilişkin farkında olunması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Depresyon, hemşirelik, istismar, yaşlılık