VAKIFLAR DERGİSİ, sa.62, ss.71-98, 2024 (TRDizin)
Bu çalışmada ruûs defterlerinden yararlanılarak Galata Kazası özelinde Osmanlı vakıf teşkilatı ile ilgili tespitler ele alınmıştır. Osmanlı Devleti için Galata, kozmopolit yapısı ve limanındaki ticari hayatın canlılığı ile İstanbul’un en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Yapılan tarihi çalışmalarda da daha ziyade Galata’nın toplumsal ve ekonomik yapısına yoğunlaşılmıştır. Fakat kaza bünyesinde kurulmuş olan vakıflar önemine nispetle yeteri kadar çalışılmamıştır. Nitekim arşiv kaynakları incelendiğinde Galata Kazası’nın da vakıflarla imar edilmiş olduğu rahatlıkla söylenebilir. Çalışmada Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’nin çeşitli fonlarında yer alan 1585-1700 (H. 992- 1111) tarihleri arasına ait ruûs defterleri taranarak Galata Kazası’ndaki vakıflara yapılan tevcih ve atama kayıtları üzerinden bu vakıfların kurucuları, teşkilat yapısı, işleyişi ve icra organları ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Galata Kazası’ndaki cami, mescit ve zaviye gibi dini yapılar; medrese ve muallimhane gibi eğitim kurumları hakkında elde edilen bilgiler vasıtasıyla kazanın kurumsal varlığı ve zenginliği konusunda kaynak niteliğinde bilgilere erişilmiştir