Akademik Veri Yönetim Sistemi
Kriter, İstanbul, 2024
“Acısu Çayı Havzası’nın Jeomorfolojisi (Zara-İmranlı) başlıklı bu çalışma, İç Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Kızılırmak Bölümünde yer alan Sivas iline bağlı Zara ve İmranlı ilçeleri arasındaki sahayı kapsamaktadır. Jeomorfolojik özelliklerin tanınması ve insan yararına sunulması insanların karşılaştıkları sorunlara çözüm getirmesi ile uygulamadaki önemi günümüzde daha fazla anlaşılmaya başlanmıştır. Özellikle son yıllarda sayıları giderek artan uygulamalı jeomorfoloji araştırmaları, bir yörede karşılaşılan sorunların tespit edilmesi ve bunlara çözüm önerileri getirmeleri bakımından büyük öneme sahiptir. Bu kapsamda yapılan bu çalışma ile Acısu Çayı Havzası’nın, jeomorfolojik oluşumu ve gelişimi üzerindeki tektonik, karstik ve flüvyal etkinin morfometrik analizler ile tespit edilmesi amaçlanmıştır. Morfometrik analizlerin uygulanabilmesi için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amaçları, araştırma sahasının yeri ve sınırları ile önceki çalışmalar yer almaktadır. Çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümünde çalışmanın kavramsal çerçevesi ve çalışmada kullanılan materyal, veri ile yöntemler detaylıca açıklanmıştır. Dördüncü bölümde Acısu Çayı Havzası’nın doğal ortam özelliklerine yer verilmiştir. Beşinci bölümde çalışmada kullanılan morfometrik indislerin uygulanması açıklanmıştır. Altıncı bölümde havzanın jeomorfolojik özelliklerine yer verilmiştir. Yedinci bölümde ise çalışma ile elde edilen sonuçlara yer verilmiştir. Bu çalışma ile Kızılırmak nehrinin yukarı çığırındaki önemli tabilerinden birisini oluşturan Acısu Çayının oluşturduğu havzanın jeomorfolojik özelliklerinin belirlenerek, ileri de yapılacak çalışmalarda havzanın potansiyelinden yararlanılması hedeflenmektedir. Çalışma sırasında düşünceleri, teşvikleri ve katkılarıyla çalışmayı yönlendiren Doç. Dr. Faruk AYLAR’a, çalışmanın her aşamasında katkı sunan Dr. Öğr. Üyesi Serkan GÜRGÖZE, Arş. Gör. Halithan ŞEN, Musa ALTUN ve Serdar DEMİR’e, çalışma sırasında değerli görüşlerini esirgemeyen Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Ali UZUN, Prof. Dr. Cevdet YILMAZ, Prof. Dr. Halil İbrahim ZEYBEK, Dr. Öğr. Üyesi İlter Kutlu HATİPOĞLU ile OMÜ Coğrafya Bölümü’nün değerli hocalarına teşekkürü borç bilirim. Ayrıca çalışmaya proje desteği sağlayan OMÜ BAPKOP’a desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.
This study, titled “The Geomorphology of the Acısu River Basin (Zara-İmranlı),” covers the area between the districts of Zara and İmranlı in the province of Sivas, located in the Upper Kızılırmak Region of the Central Anatolia Region. The recognition of geomorphological features and their application for the benefit of humans has begun to be understood more in today's world, as it provides solutions to the problems faced by humans. In particular, the number of applied geomorphology studies, which have been increasing in recent years, are of great importance in terms of identifying the problems encountered in a region and proposing solutions to them. Within this scope, this study aims to identify the tectonic, karstic, and fluvial effects on the geomorphological formation and development of the Acısu River Basin through morphometric analyses. Geographic Information System (GIS) techniques were used to apply the morphometric analyses. The first section of the study covers the subject, importance, objectives, location and boundaries of the research area, and previous studies. The second and third sections of the study explain in detail the conceptual framework of the study and the materials, data, and methods used in the study. The fourth section covers the natural environment characteristics of the Acısu Creek Basin. The fifth section explains the application of the morphometric indices used in the study. The sixth chapter covers the geomorphological characteristics of the basin. The seventh chapter presents the results obtained from the study. This study aims to determine the geomorphological characteristics of the basin formed by the Acısu Stream, one of the important tributaries of the upper course of the Kızılırmak River, and to utilize the potential of the basin in future studies. We would like to thank Assoc. Prof. Faruk AYLAR for guiding the study with his thoughts, encouragement, and contributions, as well as Dr. Serkan GÜRGÖZE, Research Assistant Halithan ŞEN, Musa ALTUN, and Serdar DEMİR for their contributions at every stage of the study. I would also like to thank Ondokuz Mayıs University Faculty Members Prof. Dr. Ali UZUN, Prof. Dr. Cevdet YILMAZ, Prof. Dr. Halil İbrahim ZEYBEK, Dr. İlter Kutlu HATİPOĞLU, and the esteemed faculty members of the OMÜ Geography Department for their valuable insights during the study. We would also like to thank OMÜ BAPKOP for their support in funding this project.