TALIS Türkiye Verilerine Göre Okul Liderliği Profil İncelemesi
BAYBURT EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ, cilt.21, sa.49, ss.161-179, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 21 Sayı: 49
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.35675/befdergi.1682077
- Dergi Adı: BAYBURT EĞİTİM FAKÜLTESİ DERGİSİ
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.161-179
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmanın amacı, Uluslararası Öğretme ve Öğrenme Araştırması’nın (TALIS) 2018 Türkiye veri seti kullanılarak okul yöneticilerinin profillerini belirlemektir. Okul yöneticilerinin yönetim deneyimi, eğitim düzeyi, liderlik yeterlilikleri, örgütsel yenilikçilik, iş doyumu, iş yükü ve stres ve paydaş katılımı değişkenleri kullanılmıştır. TALIS 2018 Türkiye’deki tüm ISCED düzeylerinde (ilkokul, ortaokul ve lise) çalışan 971 okul yöneticisine uygulanmıştır. Profil analizinden önce betimsel istatistikler hesaplanmış ve R programında bulunan mclust paketi ile örtük sınıf analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre yedi farklı okul yöneticisi profili belirlenmiştir: Denge Arayışındaki Liderlik, Deneyimli Pragmatik Liderlik, Geleneksel Yönetsel Liderlik, Yüksek Doyumlu ve Yenilikçi Liderlik, Acemi ve Stresli Liderlik, Yenilikçi ve Gelişime Yönelik Liderlik ile Deneyimli ve Katılımcı Liderlik. En yaygın profil olarak örneklemin %27’sini oluşturan Denge Arayışındaki Liderlik belirlenirken, örneklemin %8’ini oluşturan Yüksek Doyumlu ve Yenilikçi Liderlik ise en düşük oranda temsil edilen profil olmuştur.
The aim of this study is to identify latent profiles of school administrators using the Turkish dataset from the 2018 cycle of the Teaching and Learning International Survey (TALIS). The profile analysis process incorporated variables related to administrators’ management experience, educational attainment, leadership competencies, organizational innovation, job satisfaction, workload and stress, and stakeholder engagement. The TALIS 2018 dataset includes responses from 971 school administrators across all ISCED levels (primary, lower secondary, and upper secondary education) in Türkiye. Descriptive statistics were computed prior to conducting latent profile then latent profile analysis were conducted using mclust pakage in R. The analysis revealed seven distinct leadership profiles: Balance-Seeking Leadership, Experienced Pragmatic Leadership, Conventional Managerial Leadership, High- Satisfaction and Innovative Leadership, Novice and Stressed Leadership, Innovative and Development-Oriented Leadership, and Experienced and Participatory Leadership. The most prevalent profile was Balance-Seeking Leadership, representing 27% of the sample, while High-Satisfaction and Innovative Leadership emerged as the least represented profile at 8%.