INTERNATIONAL CONFERENCE ON GLOBAL PRACTICE OF MULTIDISCIPLINARY SCIENTIFIC STUDIES – X, Girne, Kıbrıs (Kktc), 23 - 28 Mayıs 2025, ss.54-55, (Özet Bildiri)
Kestane gal arısı (Dryocosmus kuriphilus), kestane yetiştiriciliğinde karşılaşılan en önemli zararlılardan birisidir. Bu zararlı kestane tomurcuklarında gal oluşumuna neden olarak sürgün gelişimini ve meyve tutumunu sekteye uğratabilmektedir. Zararlının yayılmasındaki temel etkenlerden biri de bulaşık aşı kalemlerinin, zararlının doğal yollar ile ulaşmadığı bölgelere taşınmasıdır. D. kuriphilus’un bu yöntem ile yayılımını önlemek için aşı kaleminin canlılığına zarar vermeyen ancak tomurcuk içerisindeki zararlıyı etkisiz hale getiren yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, kullanılan doza göre sürdürülebilir ve çevre dostu bir uygulama olarak ifade edilen ozonun aşı kalemi canlılığı ve gal arısı üzerine etkisi araştırılmıştır. Denemede, Türkiye'de son yıllarda popüler olan ve D. kuriphilus’a karşı hassas olduğu bilinen ‘Marigoule’ çeşidine ait aşı kalemleri kullanılmış; ozon kaynağı olarak ise 6 dk da 1g ozon üreten bir jeneratörden yararlanılmıştır. Ozon uygulaması, 0, 10, 30, 60, 180, 300, 600 ve 900 saniye olacak şekilde doğrudan plastik torba içinde yapılmıştır. Uygulama sonrasında aşı kalemleri, 20-22 °C sıcaklıktaki iklim odasında muhafaza edilmiş ve ozon uygulamalarından iki hafta sonra aşı kalemleri değerlendirilmiştir. Aşı kalemi canlılığı yönünden kontrol uygulamasında tüm kalemler canlılığını korurken (%100), ozon uygulama süresinin artmasıyla beraber canlılık oranının önemli ölçüde düştüğü görülmüştür. 300 saniye uygulamasında canlılık %25’e, 600 saniyede %8’e, 900 saniyede ise %0’a inmiştir. Ozon uygulamasının gal oluşumu üzerine etkisi incelendiği zaman ise aşı kaleminin canlı kaldığı tüm uygulamalarda gal oluşumu gözlenmiştir. Bu bulgular, uzun süreli ozon uygulamalarının aşı kalemlerinde canlılığı azalttığını, ancak gal arısı oluşumunu önlemede herhangi bir etkisinin olmadığını göstermektedir.
The Asian chestnut gall wasp (Dryocosmus kuriphilus) is one of the most critical pests in chestnut cultivation. This pest can significantly prevent shoot growth and nut set by causing gall formation in chestnut buds. The dissemination of the pest is primarily facilitated by the transport of infested scions to regions beyond its natural dispersal range. Preventing the dissemination of D. kuriphilus via this route requires the development of treatments that preserve the viability of the scion while neutralizing the pest inside the buds. This study investigated the effects of ozone, which is considered a sustainable and eco-friendly treatment depending on its dosage, scion viability, and gall wasp presence. The experiment utilized scion wood from the 'Marigoule' cultivar, which was recently popular in Türkiye and known for its susceptibility to Dryocosmus kuriphilus—an ozone generator producing 1 gram of ozone every 6 minutes served as the ozone source. Ozone treatment was applied directly inside plastic bags for 0, 10, 30, 60, 180, 300, 600, and 900 seconds. After the treatment, the scion wood was kept in a growth chamber maintained at 20–22 °C and evaluated two weeks after ozone application. While all scions in the control group retained full viability (100%), a marked decrease in viability was observed with prolonged ozone exposure times. At 300 seconds of treatment, viability decreased to 25%, declined to 8% at 600 seconds, and was completely lost (0%) at 900 seconds. When the effect of ozone application on gall formation was examined, galls were observed in all treatments where the scions remained viable. These findings indicate that prolonged ozone exposure reduces scion viability but does not prevent gall wasp formation.