Bu çalışmanın amacı, Samsun ilinde aktif olarak görev yapmakta olan antrenörlerin temel psikolojik
ihtiyaçları ve iş doyum düzeylerinin incelenmesidir. Çalışma, karma araştırma modelinin (nicel-nitel) bir
çeşidi olan çeşitleme deseni türündedir. Çalışmanın nitel bölümünde örneklem grubunu Samsun ilinde aktif
olarak görev yapmakta olan 10, nicel bölümde ise 109 antrenör oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama
aracı olarak, antrenörlerin temel psikolojik ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla Vardağlı ve Çankaya (2020)
tarafından hazırlanmış 8 maddelik yarı yapılandırılmış görüşme formu; iş doyum düzeylerini incelemek
amacıyla ise Brayfield ve Rothe (1951) tarafından geliştirilen, Judge, Locke, Durham ve Kluger (1998)
tarafından 5 maddelik kısa formu oluşturulan ve Keser ve Bilir (2019) tarafından Türkçeye uyarlaması
yapılan iş tatmini ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın nitel bölümünde elde edilen ses kayıtlarının yazıya
dökümü sağlanmış ve Nvivo programına aktarılarak içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Çalışmanın
nicel bölümünde ise tüm istatistiksel hesaplamalar SPSS 22.0 V. istatistik paket programda
yapılmıştır.Araştırma bulguları antrenörlerin sporcularının özgüven, liderlik, iletişim vb. özelliklerinde
gelişmeler gözlemlediği, antrenman sürecinde sporcunun sakatlık ve psikolojik durumu gibi hususlara dikkat
ettikleri, antrenörlerin genellikle bilgiyi aktarabildiklerini ancak fiziki koşulların ve malzeme eksikliği
durumunun bu süreci olumsuz etkilediği, antrenörlerin kendilerini yenilikçi ve mücadeleci olarak
tanımladıkları, çoğu antrenörün başarısızlık durumunda sporculara söz veya mimiklerle tepkilerini belli
ettikleri, antrenörlerin bağımsız karar verememe, yöneticiler tarafından görüşlerinin dikkate alınmaması,
teşvik, çalışma koşullarının elverişsiz olması, mesai hakkının verilmemesi, maaşların yetersiz olması şeklinde
karşılaştıkları sorunların kendilerini psikolojik açıdan olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Antrenörlerin
süreç içerisinde başarı sağlanması hususunda çocukların spora yönlendirilmesi, okullarda spora daha çok yer
verilmesi, antrenörün kendini güncellemesi şeklinde görüş ve önerilerinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca,
antrenörlerin çalışma durumu, eğitim durumu, gelir durumu, spor yapma durumuna göre iş tatmini düzeyleri
arasında anlamlı bir farklılık olmadığı; kadın antrenörlerin ve bireysel spor branşına sahip antrenör grubunun
iş tatmin düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla antrenörlerin yöneticiler tarafından
görüşlerinin dikkate alınarak aidiyet duygusunun oluşturulması ve aynı zamanda çalışma şartlarının ve özlük
haklarının iyileştirilerek yeterli düzeyde teşvik edici tedbirler sağlanması önem arz etmektedir.
The aim of this study is to analyze the basic psychological needs and job satisfaction levels of
trainers working actively in the province of Samsun. The study has a variation design, one of the types of
mixed research model (quantitative-qualitative). In the qualitative part of the study, sample group consists of
10 trainers working actively in the province of Samsun, while the quantitative part consists of 109 trainers. In
the study, as data collection tool, an 8-item semi-structured interview form developed by Vardağlı and
Çankaya (2020) was used to determine the basic psychological needs of coaches, while Job Satisfaction
Scale, which was developed by Brayfield and Rothe (1951), revised by Judge, Locke, Durham and Kluger
(1998) as a 5-item short form and adapted to Turkish by Keser and Bilir (2019) was used to examine job
satisfaction levels. The voice recordings obtained in the qualitative part of the study were transcribed and
analyzed with content analysis method after being transferred to Nvivo program. In the quantitative part of
the study, all statistical calculations were made with SPSS 22.0 V. statistical package program. The results of
the study showed that trainers observed developments in athletes’ characteristics such as self-confidence,
leadership, communication, etc., they paid attention to issues such as injuries and psychological states of
athletes during training, trainers could generally transfer information but this process was negatively affected
by physical conditions and lack of equipment, trainers defined themselves as innovative and fighter, most
trainers showed their reactions to athletes with words or mimics in case of failure, and the psychology of
trainers was negatively affected by problems such as not being able to decide independently, their views’ not
being taken into consideration by managers, promotions, unfavorable working conditions, not receiving their
overtime working rights, and having insufficient salary. It was found that trainers had views and made
suggestions such as guiding athletes to sports, giving more place to sports in schools, and trainers updating
themselves for success. In addition, it was found that there were no significant differences between trainers’
job satisfaction levels in terms of their working status, level of education, level of income, and state of doing
sport; female trainers and trainers who trained athletes doing individual sports had higher levels of job
satisfaction. Therefore, it is important to form a feeling of belonging by ensuring that managers take trainers’ views into account and to take measures by promoting working conditions and improving employees’
personal rights.
