Birlikte Yaşlanmanın Sırrı: Evliliği Uzun Süreli Kılmayı Etkileyen Psikososyal Faktörler

Creative Commons License

Aksoy C., Altınışık M. S.

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, cilt.15, sa.2, ss.1267-1295, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırmanın amacı, 20 yıl ve üzeri süredir evli bireylerin evliliklerini uzun süre sürdürmelerini destekleyen psikososyal etkenleri derinlemesine incelemektir. Çalışma nitel araştırma deseni ile yürütülmüş; Samsun’da yaşayan ve evlilik süresi 20 yıl ve üzerinde olan bireylerden amaçlı örnekleme kapsamında kartopu/zincirleme yoluyla ulaşılan 14 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşme verileri yazıya aktarıldıktan sonra tematik analiz kullanılarak çözümlenmiştir. Analiz sonucunda uzun süreli evliliği destekleyen etkenlerin yedi ana tema altında toplandığı görülmüştür: iletişim, güven ve sadakat, sorunlarla başa çıkma, özerklik, ebeveynlik, finansal yönetim ve toplumsal normlar. Bulgular, evliliklerin uzun süre devam etmesinde yalnızca tek bir faktörün değil; iletişim ve güven temelli ilişki ikliminin, çatışma/stres yönetiminin, bireysel alan–ortak yaşam dengesinin, ebeveynlikte uyumun, ekonomik kararların ortaklaşmasının ve kültürel/toplumsal normların birlikte belirleyici olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, uzun süreli evlilikleri desteklemeye yönelik psikoeğitim ve danışmanlık uygulamalarının bu çok boyutlu yapıyı dikkate alacak şekilde planlanmasının önemine işaret etmektedir.