IX. Uluslararası Türk Dünyası Sempozyumu, Niğde, Türkiye, 08 Haziran 2022, cilt.9, sa.2, ss.913-928, (Tam Metin Bildiri)
Özet: Türkmenistan Türkmenleri, Anadolu Türklüğüne gerek akrabalık,
kültür, gelenek, görenek, gerekse tarihi bakımdan en yakın olan Türk kültür
çevrelerinden biridir. Türkmen müzik geleneği genel olarak ele alındığında
geleneksel müziklerimizin kök birliğine ulaşmak ve ortak birçok biçime
rastlamak mümkündür. Var olan milli müziklerin yapısı incelendiğinde kök
birlikleri, geçmişten günümüze süregelen gelişimleri, içinde barındırdığı
farklı müzik türleri, kullanılan form yapıları gibi faktörler incelemeye tâbi
tutulduğunda, Orta Asya müzik kültürü ile Türk müziği kültürünün var
olan mevcut yapılarında büyük benzerliklerin yer aldığı dikkati
çekmektedir. Bu benzerliklerden biri olan “Bağşıcılık Geleneği”,
ülkemizde var olan “Ozanlık” ve “Âşıklık” geleneklerine benzer şekilde
işleyiş göstermektedir. Türkmenistan geleneksel müziği içerisinde
günümüze kadar süregelen Bağşıcılık Geleneği, kimi zaman halkın kimlik
olgusunun gelişmesinde, kimi zaman dini ritüellerinin uygulanmasında ve
kimi zamanda tanrı ile iletişime geçme yolunda yüzyıllar boyunca
kullanılagelmiştir. Araştırmada; Türkmen milli sanatının kökleri ve
içeriğinde yer alan Bağşıcılık sistemi, kültür köklerimizin birlikteliği ile
birlikte ele alınmış, farklı ve benzer yanlarına değinilerek Bağşıcılık
kavramının nereden geldiği ve Türkmen müzik geleneğindeki önemi
incelenmiştir. Ayrıca Halkın duygularını dile getiren bağşıların, milli
geleneklerini destan, şiir ve şarkı icrası ile aktarmada seçmiş oldukları
yollar ve kullandıkları yöntemler incelenerek ayrıntılı bilgilere yer
verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türkmenistan Geleneksel Müziği, Bağşıcılık, Yol,
Destan Yolu, Şarkı Yolu.