TÜRKMENİSTAN MÜZİĞİNDE BAĞŞICILIK GELENEĞİ VE YOL KAVRAMI


Creative Commons License

Şenduran F. M.

IX. Uluslararası Türk Dünyası Sempozyumu, Niğde, Türkiye, 08 Haziran 2022, cilt.9, sa.2, ss.913-928, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 9
  • Basıldığı Şehir: Niğde
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.913-928
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

Özet: Türkmenistan Türkmenleri, Anadolu Türklüğüne gerek akrabalık,

kültür, gelenek, görenek, gerekse tarihi bakımdan en yakın olan Türk kültür

çevrelerinden biridir. Türkmen müzik geleneği genel olarak ele alındığında

geleneksel müziklerimizin kök birliğine ulaşmak ve ortak birçok biçime

rastlamak mümkündür. Var olan milli müziklerin yapısı incelendiğinde kök

birlikleri, geçmişten günümüze süregelen gelişimleri, içinde barındırdığı

farklı müzik türleri, kullanılan form yapıları gibi faktörler incelemeye tâbi

tutulduğunda, Orta Asya müzik kültürü ile Türk müziği kültürünün var

olan mevcut yapılarında büyük benzerliklerin yer aldığı dikkati

çekmektedir. Bu benzerliklerden biri olan “Bağşıcılık Geleneği”,

ülkemizde var olan “Ozanlık” ve “Âşıklık” geleneklerine benzer şekilde

işleyiş göstermektedir. Türkmenistan geleneksel müziği içerisinde

günümüze kadar süregelen Bağşıcılık Geleneği, kimi zaman halkın kimlik

olgusunun gelişmesinde, kimi zaman dini ritüellerinin uygulanmasında ve

kimi zamanda tanrı ile iletişime geçme yolunda yüzyıllar boyunca

kullanılagelmiştir. Araştırmada; Türkmen milli sanatının kökleri ve

içeriğinde yer alan Bağşıcılık sistemi, kültür köklerimizin birlikteliği ile

birlikte ele alınmış, farklı ve benzer yanlarına değinilerek Bağşıcılık

kavramının nereden geldiği ve Türkmen müzik geleneğindeki önemi

incelenmiştir. Ayrıca Halkın duygularını dile getiren bağşıların, milli

geleneklerini destan, şiir ve şarkı icrası ile aktarmada seçmiş oldukları

yollar ve kullandıkları yöntemler incelenerek ayrıntılı bilgilere yer

verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türkmenistan Geleneksel Müziği, Bağşıcılık, Yol,

Destan Yolu, Şarkı Yolu.