Tulumda Müzikal Aralıklar Bağlamında Ses Üretme Teknikleri

Creative Commons License

Karahan C.

Art-e Sanat Dergisi, vol.18, no.35, pp.1-619, 2025 (TRDizin)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 18 Issue: 35
  • Publication Date: 2025
  • Journal Name: Art-e Sanat Dergisi
  • Journal Indexes: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Page Numbers: pp.1-619
  • Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
  • Ondokuz Mayıs University Affiliated: Yes

Abstract

Tulum, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin karakteristik çalgılarından biri olarak tanınmaktadır. Kendine has tınısının yanı sıra, tek ve çoksesli sesleyişe (icraya) uygun tasarlanmış bünyesi, bu yöre müzik kültürünün onda bir yansımasıdır. Onun bu yapısal ve müzikal nitelikleri Doğu Karadeniz yöresine özgü müzik kültürünün barındırdıklarıyla tutarlılık içerisindedir. Tulumdan işitilen melodilerin tek ve iki katmalı bir yapı arz ettiği bilinmektedir. Bu yapıda melodilerin işittirilebilmesi için delikleri aynı frekans değerleri taşıyan perdeleri üreten iki kamışın kullanılması ve bu kamışların deliklerinin sol ve sağ ellerin parmaklarıyla açık ve kapalı tutulması bu bakımdan önem arz etmektedir. Tek katmanlı melodilerin içerdiği melodik aralıklar ile iki katmanlı melodilerin içerdiği melodik ve armonik aralıkların elde edilmesi, her iki kamışın deliklerinin parmaklar ile açık ve kapalı tutulmasına dair yöntemlere tabi olmaktadır. Müziğin unsurları içerisinde yer alan, melodik ve armonik aralıkların işittirilmesi konusunda tulumun iki kamışı üzerinde her iki elin parmaklarıyla gerçekleştirilen edimler bu çalışmanın öznesi mahiyetindedir.