Ortaokul müdürlerinin etik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişkinin analizi


KÖKDEN İ., TINMAZ A. K.

Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi (Online), cilt.7, sa.2, ss.631-649, 2024 (TRDizin) identifier

Özet

Bu çalışma, ortaokul öğretmenlerinin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile okul müdürlerinin etik liderlik davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Samsun ilinin beş ilçesindeki ortaokul öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu evrenden küme örnekleme yöntemiyle belirlenen 417 öğretmen örnekleme dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Etik Liderlik Ölçeği ve Örgütsel Kimlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlar öğretmenlerin, okul müdürlerinin etik liderliğine yönelik algılarının ve örgütsel özdeşleşme düzeylerinin yüksek olduğunu göstermiştir. Karar vermede etik liderlik boyutunda cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunurken, iklimsel, iletişimsel ve davranışsal etik boyutlarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Eğitim düzeyi ve kıdem süresinde göre öğretmenlerin, okul müdürlerinin etik liderliğine yönelik algıları anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri cinsiyet, eğitim düzeyi ve kıdem süresine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyleri ile okul müdürlerinin iklimsel, iletişimsel, davranışsal ve karar vermede etik liderlik davranışları arasında pozitif, güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Etik liderliğin; iletişimsel, davranışsal ve karar vermede etik liderlik boyutları öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme algılarını pozitif ve anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Tüm değişkenler birlikte öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme düzeyinin %61'ini açıklamaktadır. Bu sonuçlar, okul müdürlerinin etik liderliğinin, öğretmenlerin okulla özdeşleşmesinde önemli bir unsur olduğunu göstermektedir.
The present study has been conducted to analyze the relationship between organisational identification levels of secondary school teachers and ethical leadership behaviours of school principals. The correlational research model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The study population includes secondary school teachers in five districts of Samsun province in the 2021-2022 academic year. Of this population, 417 teachers determined by cluster sampling method were included in the sample. Personal Information Form, Ethical Leadership Scale and Organisational Identification Scale were used as data collection tools. Descriptive statistics, independent groups t-test, one-way analysis of variance, Pearson product-moment correlation coefficient, and multiple linear regression analysis were used in the analysis of the data. Results showed that teachers had high levels of organisational identification and perceptions regarding the ethical leadership of school principals. While a significant difference was found in the dimension of ethical leadership in decision making in terms of gender, no significant difference was found in environmental, communicational and behavioural ethics dimensions in terms of gender. Regarding education level and length of service, teachers’ perceived ethical leadership behaviours of secondary school principals did not show a significant difference. Organisational identification levels of teachers were not significantly different in terms of their gender, education level and length of service. A positive, strong and statistically significant correlation was found between organisational identification levels of teachers and environmental, communicational, behavioural and decision-making ethical leadership behaviours of school principals. With the exception of environmental ethics, the other three dimensions of ethical leadership predicted teachers’ perceptions of organisational identification positively and significantly. All variables together explained 61% of teachers’ organisational identification level. These results show that ethical leadership of school principals is an important aspect of teachers’ identification with the school.