Berlin Antlaşması’nı Takip Eden Süreçte Sırbistan’ın Müslüman Nüfusa Yönelik Olarak İzlediği Siyasete Dair İngiliz Diplomat Gould'un Rapor ve Yazışmaları
8. ULUSLARARASI SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLERE MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIMLAR KONGRESİ, İstanbul, Türkiye, 03 Ekim 2026, ss.926-945, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.926-945
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma,
1877–1878 savaşları ile Berlin Antlaşması sonrasında Sırbistan’ın Türk ve
Müslüman nüfusa yönelik siyasetini devlet inşası, idari bütünleştirme, göç,
iskân, mülkiyet transferi ve Osmanlı mirasının yeniden tanımlanması
eksenlerinde incelemektedir. Makale, Müslümanların bölgeden ayrılışını yalnız
savaşın sonucu olarak değil, yeni toprakların nüfus ve hukuk düzenini
dönüştüren politikalarla bağlantılı bir süreç olarak ele almaktadır. Berlin
Antlaşması’nın eşitlik ve mülkiyet güvenceleri ile Sırp yönetiminin
merkezileştirme hedefleri arasındaki gerilim; karma komisyonun geciktirilmesi,
1880 Toprak Kanunu, “terk edilmiş arazi” tasnifi, vakıf mallarının statüsü ve
tazminat mekanizmaları üzerinden tartışılmıştır. İngiliz arşiv literatürünün
(FO 424 Confidential Print serisi) ve uluslararası güncel literatürün sunduğu
devlet inşası ve hukuki tercüme yaklaşımlarından yararlanan çalışmamız, Sırp
siyasetinin dışlama ile Osmanlı kurumlarını seçici biçimde devralma
pratiklerini, Belgrad’da görevli bulunan İngiliz diplomat Gould’un bakış açısı
üzerinden irdelemiştir.
Anahtar
Kelimeler:
Sırbistan, Türkler, Müslümanlar, devlet inşası, göç, iskân, mülkiyet, vakıflar,
Osmanlı mirası.