ŞİZOFRENİ TANILI BİREYLERE BAKIM VEREN AİLE BİREYLERİNDE BİLİNÇLİ FARKINDALIK DÜZEYİNİN BAKIM VERME YÜKÜNE ETKİSİ


Creative Commons License

Kahya M., Orak O. S.

I. Uluslararası 21. Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi, Samsun, Türkiye, 11 - 12 Mayıs 2023, ss.102-103, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Samsun
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.102-103
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı şizofreni tanılı bireylere bakım veren aile bireylerinde bilinçli farkındalık düzeyinin bakım verme yüküne etkisinin belirlenmesidir. Metod: İlişki arayan tanımlayıcı tipte olan bu araştırmanın verileri 20 Şubat- 28 Nisan 2023 tarihleri arasında Giresun’da bir hastaneye ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezi’ne kayıtlı şizofreni tanılı bireylere bakım veren aile üyeleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma şizofreni tanısı olan bireylere bakım veren 107 katılımcı ile tamamlanmıştır. Araştırmada Tanıtıcı Özellikler Formu, 19 maddelik şizofreni tanılı bireylere bakım verenlerle Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği (ZBYÖ) ve Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BFÖ) kullanılmıştır. Araştırmada SPSS 22.0 paket programı ile tanımlayıcı istatistikler, pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırmada anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Araştırmaya dahil edilen bakım verici bireylerin %53,3’ünün kadın, %76,6’sının evli, %29,9’unun lise mezunu olduğu, %72,9’unun çalışmadığı, %63,6’sının bakımda destek almadığı belirlenmiştir. Bakım verilen şizofreni tanılı bireylerin %76,6’sının yatarak tedavi olma deneyiminin olduğu, %72’sinin toplum ruh sağlığı merkezinden düzenli hizmet aldığı saptanmıştır. Araştırmada bakım verenlerin ZBYÖ ile BFÖ arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,01). Bakım verenlerin BFÖ puanlarındaki artış ZBYÖ puanlarındaki azalmayı %7 açıklamaktadır (F=9,505; p<0,01).  Sonuç: Şizofreni tanılı bireylere bakım veren aile bireylerinde bilinçli farkındalık düzeyinin bakım verme yükünü olumlu şekilde etkilediği saptanmıştır. Bu doğrultuda hemşirelerin şizofreni tanılı bireylere bakım veren aile üyelerine bilinçli farkındalık temelli müdahaleleri hasta ailesine yönelik bakım sürecine dahil etmesi ve bakım verenlerin bilinçli farkındalıkla bakım verme deneyimlerini arttıracak girişimler planlaması önerilmektedir.  Anahtar kelimeler: Bakım verici, bakım yükü, bilinçli farkındalık, hemşire, şizofreni.