Anaokulu Bahçelerinin Öğrenme Ortamlarına Dönüştürülmesine Yönelik Öğretmen ve Yönetici Görüşleri (Ankara İli Etimesgut İlçesi Örneği)


DURMUŞ C. B., Çobanoğlu E. O., OĞUZ E.

Milli Eğitim, cilt.54, sa.248, ss.2323-2366, 2025 (Scopus, TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 54 Sayı: 248
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.37669/milliegitim.1501592
  • Dergi Adı: Milli Eğitim
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.2323-2366
  • Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Okul bahçelerinin etkin şekilde öğrenme alanları olarak kullanılmasının, çocukların tüm gelişimsel alanlarına olumlu katkılar sağladığı bilinmesine rağmen, eğitim öğretim sürecinin büyük bir kısmının sınıf ortamında gerçekleştirildiği görülmektedir. Erken çocukluk döneminde çocuklar için en kolay ulaşılabilir ve en yakın sınıf dışı öğrenme ortamı olan okul bahçelerinin yaparak yaşayarak öğrenme sürecine uygun alanlar olduğu düşünüldüğünde, bu alanların işlevselliğinin artırılması da önemli bir ihtiyaç olarak görülmektedir. Bu bağlamda mevcut araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet anaokullarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin ve yöneticilerin görüşleri doğrultusunda okul bahçelerinin eğitim öğretim dönemi boyunca kesintisiz öğrenme ortamı olarak kullanılma durumunun araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili Etimesgut ilçesinde bulunan 12 anaokulundan 5 tanesinde görev alan okul öncesi öğretmenleri ve yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma modellerinden durum çalışması kullanılmış, öğretmen ve yöneticiler için ayrı ayrı hazırlanan tam yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanan veriler, betimsel analize tabi tutulmuştur. Sonuç olarak; okul bahçelerini öğrenme ortamı olarak kullanmayı tercih eden öğretmenlerin yanı sıra bahçelerin yetersizliği ve hava şartlarına bağlı olarak veli tepkisi sebebi ile kullanırken çekimser davrandıklarını ifade edenler olmuştur. Öğretmenler genelde, bahçe kullanımı konusunda yöneticilerinden destek aldıklarını, bahçede çocuklar için etkinlik olarak serbest oyun, keşif ve gözlem yapma gibi aktiviteleri tercih ettiklerini, açık alan etkinliklerinin çocukların gelişimsel alanlarına katkı sağladığını ancak tam olarak yaratıcılıklarını destekleyici yapılandırılmamış bir bahçe profiline sahip olamadıklarını ifade etmişlerdir. Yöneticiler de öğretmenler gibi, açık alanların çocuklar için faydalı olduğuna inandıklarını ancak veli tepkisi ve hastalık korkusu gibi engellerle karşılaştıkları için imkânlar dahilinde bahçe kullanımı hususunda öğretmenlerine destek olduklarını söylemişlerdir. Öğretmen ve yöneticiler; hayallerindeki okul bahçelerini meyve ağaçları ile dolu, daha yeşil, büyük, çocukların özgürce hareket edip, gözlem yapabileceği ve ekip dikebileceği hobi bahçesi tarzı alanların olduğu bir ortam şeklinde tasvir etmişlerdir.
Despite the known positive contributions of effectively utilizing schoolyards as learning environments to all developmental domains of children, a significant portion of the educational process is observed to take place within classroom settings. Considering that schoolyards are the most accessible and proximate out-of-class learning environments for children in early childhood, enhancing the functionality of these areas is seen as an important necessity. In this context, the present study aims to investigate the use of schoolyards as uninterrupted learning environments throughout the educational period, based on the opinions of preschool teachers and administrators working in public preschools affiliated with the Ministry of National Education. The study group consists of preschool teachers and administrators working in 5 out of 12 preschools located in the Etimesgut district of Ankara province. A case study, one of the qualitative research models, was employed in the research, and the data collected through fully structured interview forms prepared separately for teachers and administrators were subjected to descriptive analysis. As a result, while some teachers preferred to use schoolyards as learning environments, others expressed hesitation due to inadequacies of the yards and concerns about parental reactions related to weather conditions. Teachers generally stated that they received support from their administrators regarding yard usage, preferred activities such as free play, exploration, and observation for children in the yard, and believed that outdoor activities contributed to children’s developmental domains. However, they also mentioned that the yards did not fully possess an unstructured profile that supports creativity. Administrators, like teachers, believed that outdoor spaces are beneficial for children but faced obstacles such as parental reactions and fear of illnesses, and thus supported their teachers in yard usage within the limits of available opportunities. Both teachers and administrators described their ideal schoolyards as environments filled with fruit trees, greener, larger, where children can move freely, observe, and have areas resembling hobby gardens where they can plant and cultivate