2nd MUNZUR INTERNATIONAL SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS, Tunceli, Türkiye, 24 - 26 Temmuz 2025, ss.326-334, (Tam Metin Bildiri)
Küçük balmumu güvesi (Achroia grisella), bal arısı kovanlarının ciddi bir zararlı türüdür.
Özellikle zayıf bal arısı kovanlarında depolanmış veya korumasız petekleri etkiler. Bu tür, peteklerdeki balmumu ve polenle beslenerek önemli ekonomik kayıplara neden olur. Küçük Balmumu Güvesi’nin en zararlı gelişim aşaması larva evresidir. Larvalar beslenme tünelleri açarak veya ağlar oluşturarak peteklere zarar verirler. Demir (Fe) birçok enzimin yapısında
kofaktör olarak bulunduğundan, tüm organizmalar için temel olan bir mikro elementtir.
Böceklerde demir; hücresel solunum, DNA sentezi, pestisitlerin ve bitki savunma bileşiklerinin detoksifikasyonu, sinirsel işlev ve diğer birçok fizyolojik süreçte yer alan enzimler için bir kofaktördür. Bazı böcek türleri demiri jeomanyetik oryantasyon için
kullanmaktadır. Bu çalışmada, demirin A. grisella larvalarının biyokimyasal içeriği üzerindeki etkisi laboratuvar koşullarında araştırılmıştır. Böcekleri yetiştirmek için petek (200 g), kepek (860 g), gliserol (300 ml), bal (150 ml) ve saf su (150 ml) kullanılmıştır. Deney gruplarında larvaların besinine üç farklı dozda demir (125, 250 ve 500 mg/kg) eklenmiş ve biyokimyasal analiz için geç evre larvalar kullanılmıştır. Kontrol grubunda larvalar demir içermeyen besinle beslenmiştir. Besleme deneyleri 16L: 8D h fotoperyot, 25 ± 2 °C ve %60 ± 5 bağıl nem sabit koşullarına sahip bir laboratuvarda sürdürülmüştür. Sonuçlar, larvaların protein içeriğinin demir uygulamasıyla değişmediğini göstermiştir. Buna karşın, larvaların karbonhidrat miktarları 125 ve 500 mg/kg beslenen grupta ve lipit seviyeleri 250 mg/kg beslenen grupta önemli ölçüde azalmıştır. Besinde demir bulunmasının A. grisella larvaları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle demir uygulandığında, bu türün yaşam parametrelerinin ayrıntılı olarak incelenmesi gerekmektedir.