The Unrecited Wujūh Attributed to ʿĀṣim in Contemporary Qirāʾāt Pedagogy: A Study with Special Reference to Ibn Mujāhid’s Kitāb al-Sabʿa


AKCAN R.

Mîzânül-Hak: İslami İlimler Dergisi, vol.0, no.22, pp.215-238, 2026 (TRDizin)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 0 Issue: 22
  • Publication Date: 2026
  • Journal Name: Mîzânül-Hak: İslami İlimler Dergisi
  • Journal Indexes: ATLA Religion Database, MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM), MLA International Bibliography, Religion Database (ProQuest)
  • Page Numbers: pp.215-238
  • Ondokuz Mayıs University Affiliated: Yes

Abstract

This study aims to identify and analyze the variant readings attributed to ʿĀṣim (d. 127/745) in Ibn Mujāhid’s Kitāb al-sabʿa that are absent from the Taysīr/Shāṭibiyya and Ṭayyiba transmission lines. By doing so, it seeks to contribute to the literature on the reading of ʿĀṣim and to clarify Ibn Mujāhid’s conception of Qurʾānic recitation. Employing document analysis as a qualitative research method, the study examines Kitāb al-sabʿa as its primary source. The isolated readings are evaluated comparatively in light of scholarly assessments, with particular attention given to those deemed ghalat by Ibn Mujāhid and analyzed within the framework of principal sources and justificatory arguments. The findings reveal thirty-nine isolated readings attributed to ʿĀṣim: fifteen from Shuʿba, thirteen from al-Mufaḍḍal, seven from Ḥafṣ, and four from Abān. The study also raises the question of why these readings were not preferred in later periods, highlighting the need for further in-depth academic research.
Bu çalışmada, kıraat ilminin kurumsallaşmasında merkezi bir role sahip olan İbn Mücâhid’in (öl. 324/936), Kitâbü’s-seb‘a’sında Âsım’a (öl. 127/745) nispet edildiği halde Teysîr/Şâtıbiyye ve Tayyibe tariklerinde bulunmayan vecihler tespit ve tahlil edilmiş, böylelikle hem Âsım kıraati özelinde literatürüne katkı sağlanması hem de İbn Mücâhid’in kıraat tasavvurunun daha net biçimde ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmış ve Kitâbü’s-sebʿa temel metin olarak incelenmiştir. Bu bağlamda söz konusu münferid vecihler, bazı âlimlerin değerlendirmeleri doğrultusunda mukayeseli olarak ele alınmış, özellikle de İbn Mücâhid’in galat/hata olarak nitelediği okuyuşlar, temel kaynaklar ve hüccetleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Kitâbü’s-sebʿa’da; Şu‘be’den on beş, Mufaddal’den on üç, Hafs’tan yedi ve Ebân’dan dört olmak üzere Âsım’a nispet edilen otuz dokuz münferid okuyuşa rastlanılmıştır. Bu çalışma ayrıca, anılan vecihlerin sonraki dönemlerde neden tercih edilmediğini gündeme taşıyarak konuya ilişkin derinlikli akademik araştırmaların yapılmasının gerekliliğini önermektedir.